Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kirton Adaptasyon-inovasyon Envanteri

Kirton Adaption–ınnovation Inventory (KAI)

Tanım

Bireylerin problem çözme yaklaşımlarındaki yaratıcılık, bilişsel tarz ve adaptif ile inovatif olma derecelerini ölçen 33 maddelik psikometrik bir envanterdir.

Örnek Vaka / Uygulama

Büyük bir teknoloji şirketinde liderlik pozisyonu için değerlendirilen bir yöneticinin stratejik kriz anlarında mevcut prosedürleri iyileştirmeye mi yoksa tamamen yeni bir modeli tasarlamaya meyilli olduğunu belirlemek amacıyla KAI uygulanır. Elde edilen yüksek inovasyon puanı, bireyin belirsizlik altındaki radikal dönüşüm projelerine liderlik etme kapasitesini yansıtır.

Derin Analiz

Örgütsel psikoloji ve bilişsel stiller alanında kullanılan bu araç, bireylerin değişim yönetimi ve problem çözme süreçlerindeki yönelimlerini haritalandırır. Adaptörler mevcut yapıyı koruyarak verimliliği artırmaya odaklanırken, inovatörler mevcut paradigmaları sorgulayıp köklü değişimler önerirler. 32 puanlanan ve 1 puanlanmayan maddeden oluşan envanter, 17 noktalı Likert tipi bir derecelendirme skalasıyla katılımcıların davranışsal zorluk algılarını irdeler. Psikometrik geçerlilik ve güvenilirlik çalışmaları, bilişsel stillerin durumsal olmaktan ziyade yapısal ve kalıcı eğilimler olduğunu doğrulamaktadır.

Etimoloji

İngilizce 'adaption' [uyum sağlama] + 'innovation' [yenilikçilik] kelimelerinin soyadı ve envanter terimiyle birleşmesinden türetilmiştir; Britanyalı psikolog Michael J. Kirton tarafından 1976 yılında literatüre kazandırılmıştır.

Karıştırmayın

Genel zeka testleri ve kişilik envanterleriyle karıştırılır. Temel fark, KAI'nin yetenek veya kişilik özelliklerini değil, bireyin problem çözerken ve karar verirken benimsediği bilişsel tarzı ölçmesidir.