Kişilerarası Boşluk
İnterpersonal Gap
Tanım
İletişimde bir konuşmacının aktarmak istediği niyet ile mesajın dinleyici üzerinde bıraktığı etki arasındaki fark.
Örnek Vaka / Uygulama
Yönetici pozisyonundaki bir kişinin, çalışanına performans değerlendirmesi sırasında yapıcı ve yumuşak bir tonla eleştiri getirdiğini düşünmesi (niyet), ancak çalışanın bu mesajı tehditkar ve cezalandırıcı bir azarlama olarak algılaması (etki) kişilerarası boşluğun, yani kodlama ve kod çözme süreçlerindeki sapmanın klinik bir tezahürüdür.
Derin Analiz
John L. Wallen tarafından geliştirilen bu model, insan iletişimindeki entropiyi ve bilişsel çarpıtmaları inceler. Kaynağın mesajı kodlama (encoding) sürecindeki örtüklüğü ile alıcının mesajı çözme (decoding) sürecindeki öznel filtrelemeleri arasında kuantal bir uyumsuzluk yaşanır. Özellikle 'sinyal amplifikasyon yanlılığı' (signal amplification bias) nedeniyle bireyler, kendi niyetlerinin karşı tarafça dışarıdan çok daha net görüldüğünü varsayar. Bu durum, mesajın iletimi esnasında pragmatik anlam kaybına ve sosyal etkileşimlerde istenmeyen dönütlerin alınmasına zemin hazırlar.
Etimoloji
Latince 'inter-' [arasında, karşılıklı] + 'persona' [maske, kişi] köklerinin birleşiminden türetilen 'interpersonal' sıfatı ile Anglosakson kökenli 'gap' [açıklık, uçurum, mesafe] kelimesinin birleşimi.
Karıştırmayın
İletişim kazası (gelişigüzel aksaklıkları kapsar; kişilerarası boşluk ise sistematik niyet-etki sapmasını inceler) ve sosyal algı hatası.