Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kıtlararası Tutarlılık

İnterattitudinal Consistency

Tanım

Bir bireyin zihinsel tutum sistemindeki farklı tutumların birbiriyle ne ölçüde değerlendirici bir uyum içinde olduğunun derecesidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir bireyin hem çevreyi korumanın hayati önem taşıdığına dair güçlü bir tutuma sahip olması hem de sürekli olarak aşırı karbon salınımı yapan lüks araçlar kullanması düşük kıtlararası tutarlılığa örnek oluşturur. Birey bu çelişkiyi çözmek için ya arabasını değiştirecek ya da çevreci tutumunu rasyonelleştirerek esnetecektir.

Derin Analiz

Sosyal psikoloji ve bilişsel tutarsızlık teorileri bağlamında, kıtlararası tutarlılık (interattitudinal consistency), bir kişinin sahip olduğu birden fazla inanç veya tutum kümesinin mantıksal ve değerlendirici olarak birbirini destekleme derecesini inceler. Fritz Heider'in Denge Teorisi ve Leon Festinger'ın Bilişsel Tutarsızlık Teorisi temelleri üzerine kuruludur. Yüksek tutarlılık durumunda, sistemdeki bir tutum diğerlerini mantıksal olarak ima ederken; düşük tutarlık, bireyin bilişsel yapısında çelişkili değerlerin barındığını ve bunun psikolojik gerilim (dissonance) yaratarak tutum değişimi süreçlerini tetikleyebileceğini gösterir.

Etimoloji

Latince 'inter-' (arasında, karşılıklı) ve 'attitudo' (duruş, konum, zihinsel eğilim) ile 'consistentia' (bir arada durma, tutarlılık) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Intra-attitudinal consistency (bireysel tutumun kendi içindeki tutarlılığı) ile karıştırılır; burada odak nokta tek bir tutumun öğeleri (duygusal, bilişsel, davranışsal) arasındaki uyumdur, interattitudinal consistency ise farklı tutum sistemleri arasındaki ilişkileri inceler.