Kitle Davranışı
Crowd Behavior
Tanım
Geçici olarak aynı nesne veya olay üzerinde odaklanan bir grup insanın, durumun niteliğine göre sergilediği ortak faaliyet veya hareket bütünü.
Örnek Vaka / Uygulama
Futbol müsabakası izleyen pasif bir seyirci kitlesinin, maç sonrasında hakemin tartışmalı bir kararı üzerine provokatif bir liderin kışkırtmasıyla ani biçimde vandalizm eğilimli bir mob (taşkın kalabalık) haline dönüşmesi.
Derin Analiz
Kitle davranışı, sosyal psikoloji ve kolektif dinamikler bağlamında bireylerin bir araya geldiklerinde tekil kimliklerinden sıyrılarak grup zihnine (kolektif bilinç) nasıl adapte olduklarını inceler. Gustave Le Bon'un erken dönem kitle psikolojisi kuramlarından modern sosyal kimlik modeline kadar geniş bir yelpazede ele alınır. Nörolojik açıdan, bu tür ortamlarda aynalama nöronlarının (mirror neurons) aşırı uyarılması ve prefrontal korteksin eleştirel süzgecinin yerini limbik sistemin (özellikle amigdala kaynaklı duygusal bulaşmanın) alması söz konusudur. Kitlenin türü (izleyici kitlesi, hedefli kalabalık veya taşkınlık yaratan mob/ayaklanma grubu) ortaya çıkan davranışın pasif hayranlıktan şiddet eylemlerine kadar değişen bir spektrumda şekillenmesine neden olur.
Etimoloji
İngilizce 'crowd' (kalabalık, tıkış tıkış dolmak; Eski İngilizce 'crūdan' kökünden) ve 'behavior' (davranış, hareket etme biçimi) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Kolektif davranıştın (collective behavior) daha dar bir alt kümesidir; kolektif davranış moda, panik veya toplumsal hareketler gibi coğrafi olarak dağınık olabilen olguları da kapsarken, kitle davranışı fiziksel olarak bir arada bulunan geçici gruplara odaklanır.