Kolektif Yeterlilik
Collective Efficacy
Tanım
Bir grubun, ortak bir görevin gereksinimlerini başarıyla yerine getirmek için üyelerinin becerilerini, çabalarını ve sebatını entegre etme kapasitesine olan inancı.
Örnek Vaka / Uygulama
Risk altındaki bir mahallede, sakinlerin suç oranlarını düşürmek ve gençleri korumak için yerel bir komite kurarak ortak hareket etme kararı alması ve 'birlikte başarabiliriz' inancıyla mahalle denetim ağları oluşturması kolektif yeterliliğin somut bir örneğidir.
Derin Analiz
Sosyal bilişsel teorinin temel taşlarından biri olan kolektif yeterlilik, bireysel öz-yeterlilik (self-efficacy) kavramının grup düzeyine uyarlanmış halidir. Albert Bandura tarafından geliştirilen bu yapı, sadece bireylerin kendi yeteneklerine olan inancını değil, grubun bir bütün olarak ortak bir hedef doğrultusunda organize olup eyleme geçebilme potansiyeline duyduğu güveni ifade eder. Nörobiyolojik ve sosyal psikolojik düzlemde, bu inanç grup içi eşgüdümü, karşılıklı güvenü ve ortak niyet (shared intentionality) mekanizmalarını tetikler. Yüksek kolektif yeterliliğe sahip gruplar, zorluklar karşısında daha dirençli olur ve stresörlerle başa çıkma stratejilerini daha etkin devreye sokarlar.
Etimoloji
Latince 'colligere' [birlikte toplamak, derlemek] + 'efficacia' [etkililik, sonuç üretme gücü]
Karıştırmayın
Öz-yeterlilik (self-efficacy) bireyin kendi kapasitesine olan inancıyken, kolektif yeterlilik tüm grubun ortak performans kapasitesine duyulan inançtır. Grup cohesiveness (grup uyumu/bütünlüğü) ile karıştırılmamalıdır; uyum sosyal bağları ifade ederken, kolektif yeterlilik işlevsel performans inancına odaklanır.