Konatif
Conative
Tanım
Bir amaca yönelik istemli eylemi, iradi çabayı ve kişisel motivasyonu karakterize eden psikolojik süreç.
Örnek Vaka / Uygulama
Yüksek lisans tezini bitirmek için gece yarısına kadar çalışmaya devam eden bir öğrencinin yaşadığı süreç, bilişsel olarak konunun bilinmesi ve duygusal olarak stres duyulmasından ziyade, doğrudan iradi bir eyleme geçişi yani konatif kapasiteyi gösterir.
Derin Analiz
Bilişsel bilimlerde zihinsel süreçlerin üçlü sınıflandırmasının (biliş [cognition], duygu [affect], konasyon [conation]) kritik bir ayağını oluşturur. Bilişsel boyut 'ne bildiğimizi', duyuşsal boyut 'ne hissettiğimizi', konatif boyut ise 'ne yaptığımızı veya yapma niyetinde olduğumuzu' inceler. İstemli eylemlerin planlanması, hedefe yönelik davranışların sürdürülmesi ve yürütücü işlevlerin motivasyonel çıktısıyla doğrudan ilişkilidir.
Etimoloji
Latince 'conatus' (girişim, çaba, eğilim, harekete geçme dürtüsü) sözcüğünden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Bilişsel (Cognitive) ve duyuşsal (affective) kavramlarıyla sıklıkla karıştırılır; ayırt edici temel fark, konasyonun saf bilgi veya duygu durumu değil, doğrudan eyleme yönelik iradi yönelim olmasıdır.