Kontrol Edici Hedef
Controlling Goal
Tanım
Genellikle dışsal bir ödülü elde etmek veya cezadan kaçınmak amacıyla, başkaları tarafından bireye dayatılan ve içsel motivasyonu baskılayan hedef türüdür.
Örnek Vaka / Uygulama
Yetenekli bir genç olan Deniz, aslında yazılım mühendisliği alanında kendini geliştirmek istemektedir. Ancak baskın ve otoriter babası, aile şirketinin geleceği için onun mutlaka hukuk fakültesini bitirip büyük bir ortaklıkta işe başlamasını şart koşar. Deniz'in babasının finansal desteğini ve onayını kaybetmemek için hukuk okumaya başlaması ve bu kariyeri tek hedef haline getirmesi, tam anlamıyla bir kontrol edici hedef örneğidir.
Derin Analiz
Öz-Belirleme Kuramı (Self-Determination Theory) çerçevesinde incelenen kontrol edici hedefler, bireyin özerklik (autonomy), yeterlik (competence) ve ilişkisellik (relatedness) temel psikolojik ihtiyaçlarını zedeler. Bu tür hedeflere yönelen bireylerde davranışlar, içsel bir ilgi ya da değerden ziyade dışsal denetim odaklıdır (external locus of control). Nörobiyolojik düzeyde, özerkliğin kısıtlandığı ve dışsal zorlamaların baskın olduğu durumlarda prefrontal korteksin üst düzey yönetici işlevleri ile striatum arasındaki dopaminerjik ödül devresi, bireyin kendi kararlarını alma özgürlüğünden mahrum kalması nedeniyle farklı bir dinamik izler. Birey, hedefi kendi benliğinin bir parçası olarak (internalizasyon) göremez; bu durum uzun vadede tükenmişlik (burnout), düşük psikolojik iyilik hali ve performans düşüşüne yol açar.
Etimoloji
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Çocuk Müdahale Programı
Çocuk Müdahale Programı
İntervention Program For Children
Yetersiz gelişim riski taşıyan çocuklara yönelik entelektüel, duygusal, besinsel veya tıbbi faydalar sağlamak amacıyla tasarlanmış yapılandırılmış müdahale sistemidir.
İncele
Uzak Büyükbaba/büyükanne
Uzak Büyükbaba/büyükanne
Remote Grandparent
Fiziksel mesafe veya duygusal kopukluk nedeniyle torunlarıyla çok seyrek etkileşim kuran büyükanne ve büyükbaba profili.
İncele
Davranış Kodlama
Davranış Kodlama
Behavior Coding
Gözlemlenen belirli davranış niteliklerini ve özelliklerini kaydetmek için özel olarak eğitilmiş kişiler tarafından önceden tanımlanmış etiketlerin kullanıldığı sistematik bir gözlem yöntemidir.
İncele
Duyusal-motor Zeka
Duyusal-motor Zeka
Sensorimotor İntelligence
Piagetyen gelişim kuramında, bireyin çevredeki nesnelerle kurduğu duyusal algı ve motor eylemler etkileşiminden doğan bilişsel bilgi edinme biçimi.
İncele