Korpus Planlama
Corpus Planning
Tanım
Bir dilin söz varlığının, gramer yapısının, imla kurallarının ve teknik terminolojisinin resmi olarak geliştirilmesi ve standardize edilmesi sürecidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Cumhuriyetin ilk yıllarında Türk Dil Kurumu'nun öncülüğünde yürütülen dil devrimi çerçevesinde, Arapça ve Farsça kökenli idari terimlerin yerine öz Türkçe karşılıkların türetilmesi ve halk dilindeki kelimelerin resmi yazılı dile kazandırılması tam anlamıyla bir korpus planlama örneğidir.
Derin Analiz
Dil planlaması ve sosyolengüstiğin temel alt bileşenlerinden biridir. Korpus planlama, genellikle devlet politikaları, akademiler veya resmi dil kurumları eliyle yürütülür. Amaç, yaşayan bir dilin modern bilimsel, teknolojik, idari ve edebi ihtiyaçları karşılayabilecek kapasiteye erişmesini sağlamaktır. Bu süreç, yeni kelimelerin türetilmesini (neolojizm), yabancı kelimelerin dildeki ses ve yapı uyumuna adapte edilmesini, imla kılavuzlarının güncellenmesini ve standart bir ulusal dil formunun (akademik Türkçe vb.) inşasını kapsar. Bilişsel ve psikolengüistik açıdan, bir toplumun kavramsal çerçevesini ve düşünce dünyasını doğrudan etkileyen üst düzey bir sosyokültürel mühendislik biçimidir.
Etimoloji
Latince 'corpus' [gövde, bütün, derleme] ve İngilizce 'planning' [planlama, tasarlama] kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Status planning (Statü planlaması) ile sıklıkla karıştırılır; statü planlaması bir dilin kamusal alandaki yasal ve resmi konumunu belirlerken, korpus planlama dilin iç yapısını ve içeriğini doğrudan dönüştürür.