Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Altın Kural

Golden Rule

Tanım

Bireyin başkalarına, kendisine yapılmasını istediği şekilde davranması gerektiğini savunan evrensel etik ve karşılıklılık ilkesidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik pratikte ve sosyal psikoloji deneylerinde, bir terapistin danışanına yaklaşırken kendi önyargılarını askıya alması ve 'Eğer ben bu ruhsal sancıyı yaşasaydım, nasıl bir şefkat ve dürüstlükle karşılanmayı beklerdim?' sorusunu rehber edinmesi Altın Kural'ın klinik yansımasıdır.

Derin Analiz

Altın Kural, hem normatif ahlak felsefesinin hem de sosyal psikolojinin temel taşlarından biridir. Bilişsel ve ahlaki gelişim kuramlarında (özellikle Lawrence Kohlberg'in evrelerinde), bireyin empati kurma kapasitesi ve başkalarının perspektifini alma (perspective-taking) becerisiyle doğrudan ilişkilidir. Nörobiyolojik düzeyde, bu kuralın arkasındaki davranışsal motivasyon ayna nöron sistemleri, insula ve ventromedial prefrontal korteksin ortak işleyişiyle şekillenir; çünkü başkalarının acısını veya niyetini simüle etmek, bireyin kendi öz-düzenleme mekanizmalarını devreye sokmasını gerektirir. Kantçı kategorik imperatif ile benzerlik gösterse de, Altın Kural daha çok sezgisel ve ilişki temelli bir empati formuna dayanır.

Etimoloji

Latince 'regula' [kural/ölçü] kelimesine dayanır; etik ve ahlak felsefesinde evrensel karşılıklılık ilkesini ifade etmek üzere tarihsel süreçte 'aureus' [altın] sıfatıyla nitelendirilmiştir.

Karıştırmayın

Kategorik imperatif (Kant'ın tümel yasa testi ile ayrılır; Altın Kural arzu temelli bir perspektif sunarken, kategorik imperatif tamamen evrenselleştirilebilirlik mantığına dayanır) ve faydacılık.