Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Koşullandırma Düzeneği

Conditioning Apparatus

Tanım

İnsan dışı canlılar üzerinde yürütülen deneysel araştırmalarda, davranışsal koşullandırma prosedürlerini uygulamak amacıyla kullanılan her türlü laboratuvar donanımı ve mekanik düzenektir.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir davranış bilimleri laboratuvarında, kemirgenlerin belirli bir uyarıcıya (örn. ışık sinyali) doğru tepki verdiğinde yiyecek pekiştireci almasını sağlamak amacıyla ses yalıtımlı, kaldıraçlı ve otomatik yem hazneli özel bir koşullandırma düzeneği kurulmuştur.

Derin Analiz

Deneysel psikoloji ve davranış bilimi laboratuvarlarında, uyarıcı-tepki ilişkilerini ampirik olarak incelemek ve manipüle etmek için standartlaştırılmış araçlar kullanılır. Bu düzenekler, organizmanın çevresel uyarıcılara verdiği yanıtları hassas bir şekilde kaydetmek, pekiştireç sunmak veya cezalandırma mekanizmalarını devreye sokmak üzere tasarlanmıştır. En yaygın örneği Skinner kutusu olarak da bilinen edimsel koşullandırma odasıdır. Nörodavranışsal çalışmalarda, bu düzenekler sayesinde nöral devrelerin pekiştirme öğrenmesindeki rolleri nicel olarak ölçülebilir hale gelir.

Etimoloji

Latince 'conditio' (koşul, şart) kökünden türetilen 'condition' kelimesi ile Yunanca 'apparatus' (donanım, hazırlık, alet) sözcüklerinin birleşiminden oluşmuştur.

Karıştırmayın

Edimsel koşullandırma odası (Operant chamber) genellikle tüm düzenek yerine onun en sık kullanılan spesifik bir alt türünü ifade eder; 'conditioning apparatus' ise çok daha geniş bir kategori olup klasik ve edimsel deneylerde kullanılan tüm mekanik donanımları kapsar.