Kullanım Odaklı Değerlendirme
Utilization-focused Evaluation
Tanım
Bir değerlendirme araştırmasının sonuçlarının, hedef kullanıcılar veya paydaşlar tarafından maksimum düzeyde işlevsel kılınmasını amaçlayan sistematik yaklaşım.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni kurulan bir toplum ruh sağlığı merkezinin dezavantajlı gruplara sunduğu psikolojik destek hizmetlerinin etkinliği değerlendirilirken, akademisyenlerin hazırlayacağı karmaşık istatistiksel raporlar yerine; merkezin yöneticileri ve fon sağlayıcıların seans sürelerini ve personel dağılımını doğrudan optimize edebileceği pratik bir veri akış şeması ve karar destek matrisinin tasarlanması.
Derin Analiz
Michael Quinn Patton tarafından geliştirilen bu metodoloji, değerlendirmenin sadece akademik bir rapor olarak rafta kalmasını engellemeyi hedefler. Sürecin başından sonuna kadar (tasarım, veri toplama, analiz ve yorumlama) tüm aşamalar, karar alıcıların ve paydaşların bu bilgiyi pratik hayatta nasıl kullanacakları sorusu etrafında şekillenir. Yöntembilimsel olarak pragmatist bir epistemolojiye dayanır; bilginin değeri, eyleme dönüştürülebilirliği ve problem çözme kapasitesiyle ölçülür. Program geliştirme, klinik müdahale etkinlik analizleri ve halk sağlığı politikalarının optimizasyonunda kritik bir metodolojik çerçevedir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Geleneksel değerlendirme (summative evaluation) ile karıştırılır; geleneksel yaklaşım sonuçların nesnel raporlanmasına odaklanırken, kullanım odaklı değerlendirme aktif paydaş katılımını ve bilginin instrumental (araçsal) kullanımını zorunlu kılar.
Keşfetmeye Devam Edin
Katılımcı Değerlendirme
Katılımcı Değerlendirme
Collaborative Evaluation / Participatory Evaluation
🔹 1. (collaborative evaluation): Araştırmacıların veya uygulayıcıların, değerlendirme sürecini hedef kitle veya paydaşlarla ortaklaşa yürüttüğü ampirik yaklaşım. 🔹 2. (participatory evaluation): Bir hizmeti sunan profesyonellerin ve yararlanıcıların, dışsal bir uzman yerine, programın değerlendirilmesinde aktif ve doğrudan rol aldığı işbirlikçi bir yaklaşım.
İncele