Laboratuvar Araştırması
Laboratory Research
Tanım
Araştırmacının bağımsız değişkenleri manipüle ettiği ve çevresel koşullar üzerinde doğrudan denetime sahip olduğu kontrollü bilimsel inceleme.
Örnek Vaka / Uygulama
Bilişsel psikoloji laboratuvarında çalışan bir araştırmacının, uyku yoksunluğunun dikkat süresi üzerindeki etkisini incelemek amacıyla katılımcıları ses yalıtımlı, sıcaklığı sabitlenmiş bir odada tutarak bilgisayar tabanlı bir reaksiyon süresi testi uygulaması.
Derin Analiz
Metodolojik açıdan laboratuvar araştırması, deneysel kontrole dayanan nicel bilim paradigmasının temel taşıdır. Karıştırıcı değişkenlerin (confounding variables) minimum düzeyde tutulması, neden-sonuç ilişkilerinin (causality) test edilmesinde kritik bir üstünlük sağlar ve bu sayede yüksek iç geçerlilik (internal validity) elde edilir. Ancak, bu yapay ve izole ortam ekolojik geçerliliği (ecological validity) sınırlayarak bulguların doğal dünya koşullarına ve dış geçerliliğe (external validity) genellenebilirliğini kısıtlar. Deneysel tasarımın hassasiyeti, ısırgan varyansın kontrolünü sağlarken, katılımcıların laboratuvar ortamında sergileyebileceği Hawthorne etkisini veya yapaylık önyargılarını da beraberinde getirebilir.
Etimoloji
Latince 'laborare' (çalışmak, emek vermek) kökünden türetilen 'laboratorium' (çalışma yeri) kelimesine dayanır; araştırma sözcüğü ise Eski Türkçe 'araç' ve 'arıl-' köklerinden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Alan araştırması (field research); laboratuvar araştırması kontrollü ve yapay bir ortamda iç geçerliliği sağlarken, alan araştırması doğal ortamda gerçekleştiği için dış geçerliliği ve ekolojik geçerliliği daha yüksektir ancak kontrolü zordur.
Keşfetmeye Devam Edin
Deneysel Araştırma
Experimental Research
Katılımcıların koşullara seçkisiz (randomize) atandığı ve değişkenlerin sistematik olarak manipüle edilerek nedensellik çıkarımı yapılmasını sağlayan araştırma yöntemi.
İncele
Bağımsız Değişken
İndependent Variable (IV)
Bir deneyde, bağımlı değişken üzerindeki etkisini veya neden olduğu değişimi gözlemlemek amacıyla araştırmacı tarafından bizzat manipüle edilen ya da öncelikli olarak ölçülen temel faktördür.
İncele