Land Etkisi
Land Effect
Tanım
Retinex renk görme teorisini kanıtlamak amacıyla geliştirilen; siyah-beyaz filtreli fotoğrafların zıt filtrelerle projeksiyonu sonucunda orijinal çok renkli sahnenin algılanmasını sağlayan görsel yanılsama.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında, kırmızı ve mavi-yeşil filtreler aracılığıyla siyah-beyaz filmle çekilmiş iki farklı monokromatik slayt alınır. Bu slaytlar karşılıklı ters filtrelerden geçirilerek aynı perdeye aynı anda yansıtıldığında, izleyici siyah-beyaz verilere rağmen sahneyi canlı bir şekilde kırmızı, yeşil ve sarı tonlarıyla dolu, yani orijinal renkleriyle algılar.
Derin Analiz
Land etkisi, klasik üçlü renk karışımı (RGB) dogmalarına meydan okuyan ve insan görsel sisteminin renkleri yalnızca dalga boylarına göre değil, sahnenin genel aydınlatma oranlarına dayanarak hesapladığını gösteren çığır açıcı bir deneysel gösterimdir. Edwin Land, Polaroid kamerasının icadına giden yolda, insan beyninin kortikal düzeyde renk sabitliğini (color constancy) nasıl sağladığını bu fenomenle ortaya koymuştur. Gözün retinasından gelen verilerin birincil görsel korteks (V1) ve yüksek düzeyli görsel alanlarda (özellikle V4) nasıl işlendiğini anlamada bilişsel nörobilim için temel bir basamaktır. Görsel sistemin fiziksel ışıktan bağımsız olarak nesnelerin renklerini tutarlı algılama mekanizmasını açıklar.
Etimoloji
Edwin Herbert Land'in soyadından (1909–1991, Amerikalı mucit ve Polaroid'in kurucusu) türetilmiştir.
Karıştırmayın
Renk körlüğü (dalga boyu algı eksikliği) ve eş zamanlı renk kontrastı (lokal renk etkileri). Land etkisi lokal kontrastlardan ziyade sahne genelindeki karmaşık ışık oranlarının kortikal hesaplamasıyla ilgilidir.