Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Looming

Looming

Tanım

Nesnenin göze yaklaşmasıyla birlikte retina üzerindeki görüntüsünün büyümesi ve bunun tetiklediği otomatik savunma veya kaçınma algısıdır.

Örnek Vaka / Uygulama

Karanlık bir sokakta yürürken hızla üzerinize doğru gelen far ışığı veya aniden suratınıza fırlatılan bir nesne karşısında düşünmeden başınızı geriye çekmeniz ve göz kırpmanız looming algısının somut bir dışavurumudur.

Derin Analiz

Bilişsel bilimler ve görsel algı literatüründe looming, derinlik algısı ve optik akış (optic flow) dinamiklerinin en kritik bileşenlerinden biridir. Retinal projeksiyonun lineer olmayan bir hızla büyümesi, üstün tepeler (superior colliculus) ve amigdala devrelerini içeren doğuştan gelen bir nöral uyarı zincirini tetikler. Bu mekanizma, bilinçli bir muhakeme süreci işletmeksizin, omurga düzeyinde veya altkortikal yapılarda hızlı bir çarpışma önleme (collision avoidance) tepkisi oluşturur. Evrimsel olarak avcı tespiti ve hayatta kalma açısından hayati öneme sahiptir.

Etimoloji

Orta İngilizce 'lomen' (belirsizce belirlemek, büyük bir gölge olarak belirmek) kökünden evrilmiştir; algı psikolojisinde optik akıştaki büyüme gradyanını ifade etmek üzere terimleşmiştir.

Karıştırmayın

Optik akış (optic flow) ile karıştırılabilir; optic flow genel hareket vektörlerini kapsarken, looming spesifik olarak nesnenin yaklaşmasına bağlı retinal büyüme ve yaklaşma algısına odaklanır.