Maksimizör
Maximizer
Tanım
Mevcut tüm seçenekleri titizlikle inceleyerek her zaman en kusursuz, en ideal kararı vermeye çalışan bireylerin oluşturduğu karar verme profili.
Örnek Vaka / Uygulama
Süpermarkette kahvaltılık gevrek koridorunda duran bir bireyin, raflardaki yüzlerce markanın içeriklerini, fiyatlarını, kalori değerlerini ve ambalaj tasarımlarını tek tek inceleyerek en kusursuz seçimi yapmaya çalışması ve bu süreçte dakikalar harcaması.
Derin Analiz
Bilişsel karar verme kuramlarında maksimizörler, optimizasyon odaklı bir bilişsel strateji izlerler. Barry Schwartz ve arkadaşları tarafından literatüre kazandırılan bu kavram, bireyin sınırsız bilgi arayışı içinde rasyonel olarak en iyi seçeneği bulma çabasını ifade eder. Ancak bu süreç, kognitif yükü ciddi biçimde artırır. Çalışma belleği ve yürütücü işlevler üzerinde kurulan bu yoğun baskı, karar yorgunluğuna zemin hazırlar. Bilişsel ve klinik açıdan incelendiğinde, maksimizörlerin karar sonrası pişmanlık (buyer's remorse), mükemmeliyetçilik ve fırsat maliyeti kaygısıyla baş etme mekanizmalarının satisficer (yetersinici/tatmin edici ile yetinen) bireylere kıyasla daha zayıf olduğu, hatta kronikleşen kararsızlık hallerinin anksiyete spektrumuyla kesişebildiği görülmektedir.
Etimoloji
İngilizce 'maximize' (en üst düzeye çıkarmak, azami kılmak) fiilinden türetilmiş olup, Latince 'maximus' (en büyük, azami) köküne dayanır.
Karıştırmayın
Satisficer (Tatmin edici ile yetinen: İhtiyacını karşılayan ilk ve makul seçeneği seçip arayışı sonlandıran profil) ve mükemmeliyetçi kişilik yapısı (genellikle performans standartlarıyla ilgilidir, maksimizörlük ise karar verme stratejisidir).