Bilişsel Strateji
Cognitive Strategy
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Yüksek stres altında kritik bir sunum yapacak olan bir yöneticinin, heyecanını ve dikkat dağınıklığını yönetmek için sunum öncesinde 'adım adım ilerle, odağını sadece slayttaki veriye ver' şeklinde yapılandırılmış içsel diyalog (self-talk) protokolünü bilinçli olarak uygulaması.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve yürütücü işlevler literatüründe bilişsel strateji, bireyin çevresel taleplerle başa çıkarken bilgi işlemleme (information processing) kapasitesini optimize etmesini sağlayan üstbilişsel (metacognitive) bir araçtır. Prefrontal korteksin aracılık ettiği bu stratejiler; problem çözme, dikkat yönetimi, hafıza kodlama ve duygulanım düzenleme süreçlerinde aktif rol oynar. Yalnızca soyut bir zihinsel aktivite olmayıp, yürütme bağlamıyla (execution context) sürekli etkileşim halindedir. Spor psikolojisinde performans artırıcı içsel konuşma (self-talk) kalıplarından, klinik pratikte ruminasyonu durdurmak için kullanılan dikkat dağıtma tekniklerine kadar geniş bir spektrumda, ardışık ve örtüşen mantıksal adımlarla işlev görür.
Etimoloji
Karıştırmayın
Bilişsel stil (cognitive style) ile sıklıkla karıştırılır. Bilişsel stil, bireyin bilgiyi işleme biçimindeki kalıtsal ve yapısal eğilimini (örn: alan bağımlı/bağımsız) ifade ederken; bilişsel strateji amaca yönelik, esnek ve durumsal olarak değiştirilebilen bilinçli bir taktiksel planlamadır.
Keşfetmeye Devam Edin
Üstbiliş
Üstbiliş
Metacognition
Bireyin kendi bilişsel süreçlerinin farkında olması ve bu süreçleri aktif olarak izleyip kontrol edebilme kapasitesi.
İncele
Problem Çözme
Problem Çözme
Problem Solving
Bireylerin başlangıç durumundan istenen hedefe ulaşmasını engelleyen engelleri aşmak, planları gerçekleştirmek veya akıl yürütme ve yaratıcı düşünme gibi üst düzey zihinsel işlevler aracılığıyla sonuçlara varma süreci.
İncele