Mentalite
Mentality
Tanım
Bireyin veya grubun düşünme kapasitesi, bilişsel eğilimleri ve olayları ele alırken sergilediği kalıplaşmış tutum biçimi.
Örnek Vaka / Uygulama
Yatırım kararları alırken piyasadaki ani dalgalanmalara karşı rasyonel bir analiz yapmak yerine 'hemen zengin olma' mentalitesiyle hareket eden bir bireyin, tüm birikimini riskli varlıklara yatırması ve rasyonel risk değerlendirmesini devre dışı bırakması.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve kültürel psikoloji düzleminde mentalite, bireyin dünyayı anlamlandırma süreçlerini şekillendiren şemaların, sezgisel önyargıların (heuristics) ve sosyokültürel içselleştirmelerin bütünleşik bir tezahürüdür. Nörobiyolojik düzeyde, prefrontal korteksteki yürütücü işlevlerin ve limbik sistemdeki duygusal filtrelerin ortak ürünü olan uzun süreli sinaptik ağırlıklanmalarla inşa edilir. Daraltıcı veya sınırlayıcı bir formda ele alındığında, kişinin bilişsel esnekliğini (cognitive flexibility) kısıtlayan katı bilişsel setlere işaret eder. Bu durum, problem çözme süreçlerinde kalıp yargılara (stereotypes) ve onaylama yanlılığına (confirmation bias) zemin hazırlar.
Etimoloji
Karıştırmayın
Zeka (intelligence) ile sıklıkla karıştırılır; zeka potansiyel bilişsel işlem kapasitesini belirtirken, mentalite bu kapasitenin hangi yönelim ve tutum kalıplarıyla hayata geçirildiğini tanımlar.