Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Meta-motivasyon

Being Motivation

Tanım

Bireyin eksiklik giderme güdülerinin ötesine geçerek, potansiyelini gerçekleştirme ve evrensel değerlerle bütünleşme yönündeki içsel eğilimidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Yıllardır başarılı bir kariyer sürdüren ve maddi güvenliğini tamamen sağlamış bir cerrahın, hiçbir maddi kazanç beklemeksizin gelişmekte olan ülkelerdeki çocukların sağlık sorunlarını çözmek için tamamen gönüllü olarak dezavantajlı bölgelerde çalışmaya başlaması.

Derin Analiz

Hümanist psikoloji ekolünde, özellikle Abraham Maslow'un teorik çerçevesinde, eksiklik motivasyonunun (D-motivasyon) zıttı olarak konumlandırılır. Birey fizyolojik ve güvenlik temelli yoksunluklarını giderdikten sonra, adalet, hakikat, güzellik, bütünlük gibi 'B-değerleri' (Being values) tarafından güdülenmeye başlar. Bu düzeyde motivasyon bir eksikliği kapatma çabası değil, var olmanın doğal bir dışavurumu ve gelişimsel bir açılımdır. Nörobiyolojik düzeyde, bu durum prefrontal korteksin üst düzey entegratif işlevleri ve ödül sisteminin homeostatik döngülerden bağımsızlaşarak anlam odaklı hedonik olmayan tatmin süreçleriyle ilişkilendirilir.

Etimoloji

Yunanca 'meta' (ötesinde, aşarak) + Latimce 'motivare' (harekete geçirmek, güdülemek) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir; temel biyolojik ihtiyaçların ötesine geçen varoluşsal yönelimi ifade eder.

Karıştırmayın

Eksiklik motivasyonu (D-motivation) ile karıştırılır; eksiklik motivasyonu açlık, sevgisizlik veya güvensizlik gibi bir yoksunluğu gidermeyi amaçlarken, meta-motivasyon var olan potansiyelin doğası gereği dışarı taşmasını hedefler.