Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Metodolojik Davranışçılık

Methodological Behaviorism

Tanım

Bilinçli yaşantıların varlığını reddetmeyen, ancak bunların bilimsel olarak incelenmesinin tek yolunun dışsal davranışsal ifadelerin analizi olduğunu savunan epistemolojik yaklaşım.

Örnek Vaka / Uygulama

Laboratuvarda anksiyete bozukluğu üzerine çalışan bir araştırmacı, deneklerin içsel korku hissettiklerini sözel olarak ifade etmelerine veya zihinsel durumlarına odaklanmak yerine, kalp atış hızı değişimlerini, derinin elektriksel iletkenliğini (galvanik deri tepkisi) ve kaçınma davranışlarının sıklığını kayda geçer; çünkü bilimsel veri yalnızca bu gözlenebilir somut göstergelerden üretilebilir.

Derin Analiz

Metodolojik davranışçılık, ontolojik ve epistemolojik düzlemde radikal davranışçılıktan keskin bir biçimde ayrılır. Zihinsel durumların veya bilinçsel olayların varlığını bütünüyle birer illüzyon (epifenomen) olarak reddetmez; aksine, bu içsel yaşantıların gerçekliğini kabul eder. Ancak bilim felsefesi bağlamında pozitivist bir duruş sergileyerek, gözlemin (introspection) sübjektif, güvenilmez ve ampirik testten yoksun olduğunu öne sürer. Bu nedenle psikolojinin nesnel bir bilim olabilmesi için yalnızca gözlemlenebilir, ölçülebilir ve tekrarlanabilir davranışsal çıktıları veri olarak alması gerektiğini savunur. John B. Watson'ın erken dönem görüşleri ve neodavranışçıların (örneğin Clark Hull, Edward Tolman) bir kısmı bu yaklaşımın metodolojik sınırları içinde hareket etmiştir.

Etimoloji

Yunanca 'methodos' [yöntem/takip edilen yol] + İngilizce 'behavior' [davranış] + Latince '-ismus' [durum/akım ekinden türetilme modern bilimsel terim]

Karıştırmayın

Radikal davranışçılık ile sıkça karıştırılır. Radikal davranışçılık zihinsel olayların bilimsel analizde hiçbir açıklayıcı değeri olmadığını ve zihnin doğası gereği yanıltıcı olduğunu savunurken, metodolojik davranışçılık zihnin varlığını kabul eder fakat metodolojik kısıtlar nedeniyle bilimsel yöntemin kapsamı dışına çıkar.