Miksödem
Myxedema
Tanım
Yetişkinlik döneminde tiroid hormonlarının yetersizliğine bağlı olarak gelişen, metabolik hızda yavaşlama ve deride mukopolisakkarit birikimiyle karakterize metabolik bozukluk.
Örnek Vaka / Uygulama
45 yaşındaki kadın hasta, son altı aydır belirginleşen aşırı halsizlik, sürekli üşüme, kilo alışı, konuşmada yavaşlama ve çevresel uyaranlara karşı ilgisizlik şikayetleriyle kliniğe başvurur. Yapılan psikiyatrik değerlendirmede hastanın depresyonda olduğu düşünülse de, laboratuvar testlerinde TSH seviyesinin çok yüksek ve serbest T4 düzeyinin düşük olduğu saptanır. Tiroid replasman tedavisi (tiroksin) başlanmasını takiben hastanın hem kognitif işlevlerindeki küntlük hem de somatik ödem bulguları geriler.
Derin Analiz
Endokrinoloji ve klinik psikiyatri kesişiminde yer alan miksödem, tiroid hormonlarının (T3 ve T4) kronik eksikliğinin sistemik yansımasıdır. Nörobiyolojik düzeyde, bazal metabolizma hızının düşmesi sinir sistemindeki iletim hızını doğrudan baskılar. Klinik tabirle 'myxedematous madness' olarak bilinen nöropsikiyatrik tablolarda; derin bilişsel yavaşlama, bellek kusurları, apatik depresyon ve ileri vakalarda psikotik belirtiler gözlenebilir. Periferik dokularda fibroblastların stimülasyonu sonucu dermiste hyaluronik asit ve kondroitin sülfat birikir, bu da karakteristik non-pitting (çukur bırakmayan) ödem tablosunu doğurur.
Etimoloji
Yunan alfabesindeki 'myxa' (mukus, sümüksü salgı) ve 'oidēma' (ödem, şişlik) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Hipertiroidi (Graves hastalığı gibi metabolik hızın aşırı artmasıyla karakterize durum) ve basit depresyon (nöroendokrin disfonksiyona ikincil olmayan primer duygudurum bozuklukları). Miksödem ayırt edici olarak somatik yavaşlama ve ödem bulgularıyla ayrışır.