Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Modern Irkçılık

Modern Racism

Tanım

Azınlık gruplarına yönelik önyargının doğrudan ve açık olmak yerine, kültürel değerlerin eleştirilmesi veya kaçıngan davranışlar sergilenmesi gibi dolaylı ve örtük yollarla dışavurulduğu çağdaş bir önyargı biçimi.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir işe alım yöneticisinin, nitelikli bir azınlık grup adayını doğrudan ırksal aidiyeti yüzünden reddetmek yerine, adayın 'kurum kültürüne ve değerlerine uyum sağlayamayacağı' yönünde soyut bir gerekçe sunarak süreci sonlandırması.

Derin Analiz

Sosyal psikoloji ve davranış bilimleri literatüründe modern ırkçılık, toplumsal normların evrilmesi ve açık ayrımcılığın sosyal olarak onaylanmaz hale gelmesiyle birlikte şekil değiştiren bir önyargı türü olarak incelenir. Bireyler açıkça eşitlikçi değerleri benimser ve ırkçı olmadıklarını iddia ederler; ancak bilişsel ve duygusal düzeyde dış grup üyelerine karşı aversif (kaçınmacı) tepkiler barındırırlar. Bu durum, kültürel uyumsuzluk vurgusu, azınlıkların hak talep etmelerine karşı direnç veya 'hak edilmemiş avantajlar elde ettikleri' yönündeki inançlar üzerinden rasyonelleştirilir. Ölçümünde sıklıkla açık tutum ölçekleri yerine örtük tutum testleri (IAT) ve inceltilmiş silsileli anket formları kullanılır.

Etimoloji

İngilizce 'modern' (güncel, çağdaş; Latince *modernus* < *modo* [şimdi]) ve 'racism' (ırkçılık; Fransızca *racisme*, kökeni Latince *gens/generis* veya soy/kök anlamındaki Slavik/Cermen köklere dayanır) kelimelerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Klasik (Açık) Irkçılık (biyolojik üstünlük iddiasını ve yasal ayrımcılığı açıkça savunur) ve Aversif Irkçılık (bireyin bilinçdışında ırksal rahatsızlık duyması ve azınlıklarla etkileşimden kaçınması; modern ırkçılık ise bunun politik ve kültürel argümanlarla rasyonelleştirilmiş üst formudur).