Kültürel Determinizm
Cultural Determinism
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bireysel başarı ve özerkliğin kültürel bir erdem olarak kutsandığı bireyci (individualist) bir toplumda yetişen bir yetişkin ile uyum, aidiyet ve kolektif sorumluluğun önceliklendirildiği kolektivist bir toplumda yetişen başka bir bireyin, iş kaybı veya sosyal dışlanma gibi stresörler karşısında geliştirdiği bilişsel başa çıkma stratejilerinin ve anksiyete düzeylerinin belirgin şekilde farklılaşması.
Derin Analiz
Kültürel determinizm, antropoloji ve sosyolojinin kesişim kümesinde yer alan, bireyin doğası ile yetiştirilme koşulları (nature vs. nurture) tartışmasında çevresel ve kültürel etkenlere ağırlık veren bir paradigma modelidir. Bu yaklaşıma göre insan zihni, biyolojik içgüdülerin katı diktalarından ziyade, içine doğduğu sosyokültürel matrisin kodlarıyla anlam üretir. Dil, inanç sistemleri, ritüeller ve ekonomik pratikler bireyin algı çerçevesini, duygulanım biçimlerini ve ahlaki pusulasını doğrudan yapılandırır. Klinik psikoloji ve psikopatoloji bağlamında değerlendirildiğinde, psikolojik rahatsızlıkların semptomatolojisinin ve ifade biçimlerinin dahi kültürden bağımsız olmadığını; kültürel normların acıyı deneyimleme ve dışavurma biçimlerini (somatizasyon vs. depresyon vb.) doğrudan modüle ettiğini gösterir.
Etimoloji
Latince 'cultura' (ekmek, toprak işlemek, bakım) kökünden türetilen kültür sözcüğü ile Latince 'determinare' (sınırlandırmak, belirlemek, sonlandırmak) fiilinden gelen determinizm kavramının birleşimi.
Karıştırmayın
Biyolojik determinizm (davranışların genetik ve kalıtsal yapıyla tamamen belirlendiğini savunur) ve sosyal determinizm (toplumsal sınıf ve ekonomik yapıyı merkeze alır; kültürel determinizm ise daha geniş anlamda değerler, inançlar ve sembolik sistemleri kapsar).
Keşfetmeye Devam Edin
Sosyal Determinizm
Sosyal Determinizm
Social Determinism
Bireysel davranışların, biyolojik veya genetik faktörler dışlanarak yalnızca toplumsal olaylar ve kişilerarası deneyimler tarafından belirlendiğini savunan kuramsal yaklaşım.
İncele
Biyolojik Determinizm
Biyolojik Determinizm
Biological Determinism
İnsan davranışının, zekasının ve psikolojik özelliklerinin tamamen genetik ve fizyolojik yapılar tarafından belirlendiğini, çevrenin ise bu potansiyelin yalnızca görünürlük kazanması için pasif bir zemin sunduğunu savunan yaklaşım.
İncele