Müzakereci Zihin Yapısı
Deliberative Mind-set
Tanım
Bireyin belirli bir eylem planı yapmadan veya karar almadan önce, olası alternatifleri, amaçları ve bunların gerçekleşme olasılıklarını tarafsız bir şekilde tartıştığı açık uçlu bilişsel durum.
Örnek Vaka / Uygulama
Kariyer değiştirmeyi düşünen bir mühendisin, henüz istifa dilekçesini vermeden önceki haftalarda mevcut işinin artılarıyla yeni sektördeki riskleri, maaş potansiyellerini ve kendi becerilerini mantıksal bir süzgeçten geçirerek titizlikle incelemesi tam olarak bu bilişsel durumu yansıtır.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve eylem kuramı (action-phase model) bağlamında müzakereci zihin yapısı, motivasyonel süreçlerin ilk aşamasını temsil eder. Peter Gollwitzer'in çalışmalarına dayanan bu modelde, kişi henüz bir karara varmamıştır ve bu nedenle bilgi işlemleme süreci büyük ölçüde nesnel, tarafsız ve gerçekliğe dayalıdır. Birey, potansiyel hedeflerin fizibilitesini ve arzulanabilirliğini değerlendirir. Bu aşamada savunmacı ya da onaylayıcı önyargılar minimum düzeydedir; çünkü asıl amaç doğru ve işlevsel bir hedef seçmektir. Karar verilip uygulama aşamasına geçildiğinde ise yerini uygulama zihin yapısına (implementational mind-set) bırakarak daha katı ve odaklanmış bir bilişsel filtrelemeye evrilir.
Etimoloji
Latince 'deliberare' (tartışmak, düşünmek, ölçüp biçmek) kökünden türetilmiş ve bilişsel psikolojide yönetsel biliş süreçlerini tanımlamak üzere modern literatüre kazandırılmış bir terimdir.
Karıştırmayın
Uygulama zihin yapısı (implementational mind-set) ile sıklıkla karıştırılır; müzakereci zihin yapısı karar öncesi tarafsız ve esnek analizler içerirken, uygulama zihin yapısı karar sonrası hedefe ulaşmak için daraltılmış ve kararlı bir odaklanma gerektirir.
Keşfetmeye Devam Edin
Bilişsel Esneklik
Cognitive Flexibility
Bireyin değişen çevresel koşullara, beklenmeyen durumlara ve yeni kural setlerine uyum sağlayabilmek amacıyla düşünce içeriklerini ve davranışsal tepkilerini akışkan bir şekilde değiştirebilme kapasitesidir.
Karar Verme
Decision Making
İki veya daha fazla alternatif arasından en uygun olanını seçmeyi içeren temel bilişsel süreç.