Negatif Sonralık
Negative Recency
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir psikoloji laboratuvarında katılımcılara 20 kelimelik bir liste okunur. Listenin son kelimeleri okunduktan hemen sonra katılımcılardan başka bir sayı sayma görevi yapmaları istenir ve ardından kelimeleri hatırlamaları beklenir. Normalde son kelimelerin en yüksek oranda hatırlanması beklenirken, bu araya giren dikkat dağıtıcı görev nedeniyle son kelimelerin hatırlanma oranının orta sıradaki kelimelerden bile düşük çıkması negatif sonralık etkisini gösterir.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve bellek araştırmalarında, klasik seri pozisyon etkisinin (serial position effect) bir istisnası veya tersi olarak ortaya çıkar. Standart serbest hatırlama testlerinde, sonralık etkisi (recency effect) gereği en son sunulan uyarıcıların çalışma belleğinden (working memory) doğrudan çağrıldığı için yüksek oranda hatırlanması beklenir. Ancak belirli deneysel koşullarda (örneğin uyarıcılar arasına dikkat dağıtıcı ek görevler konulduğunda veya serbest hatırlama yerine gecikmeli hatırlama paradigmaları uygulandığında) bu avantaj tersine döner ve negatif sonralık gözlemlenir. Bu durum, uzun süreli bellek kodlama süreçleri ile çalışma belleğindeki geçici tutulum mekanizmalarının ayrışmasını inceleyen çift-bellek (dual-store) modellerinin ampirik temellerinden birini oluşturur.
Etimoloji
Karıştırmayın
Sonralık etkisi (recency effect) ile sıklıkla karıştırılır; ancak sonralık etkisinde son öğeler en yüksek oranda hatırlanırken, negatif sonralıkta tam tersi bir dezavantaj veya düşüş yaşanır.
Keşfetmeye Devam Edin
Öncelik Etkisi
Öncelik Etkisi
Precedence Effect
İşitsel sistemin, aynı sesin art arda gelen yansımalarından ilk ulaşılanı baz alarak sesin kaynağını tek bir yön olarak algılaması fenomeni.
İncele
Çalışma Belleği
Çalışma Belleği
Working Memory
Bilgiyi zihinde geçici olarak tutma ve karmaşık bilişsel görevleri yerine getirmek için bu bilgi üzerinde işlem yapma kapasitesi sunan sınırlı kapasiteli bilişsel sistem.
İncele