Nokta İki Serili Korelasyon Katsayısı
Point Biserial Correlation Coefficient
Tanım
Biri sürekli, diğeri gerçekte ikili (dikotom) olan iki rastgele değişken arasındaki ilişkinin yönünü ve gücünü ölçen parametrik bir korelasyon katsayısıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir klinik psikolog, hastaların Beck Depresyon Envanteri'nden aldıkları sürekli puanlar ile intihar girişimi öyküsü (var=1, yok=0) arasındaki ilişkiyi incelemek istemektedir. Depresyon puanları sayısal ve süreklidir, intihar öyküsü ise iki kategorilidir. Bu senaryoda uygulanan nokta iki serili korelasyon katsayısı, depresyon şiddeti ile intihar girişimi arasındaki doğrusal ilişkinin düzeyini net bir şekilde ortaya koyar.
Derin Analiz
Nokta iki serili korelasyon katsayısı ($r_{pb}$), Pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısının özel bir matematiksel versiyonudur. İki değişkenden birinin (örneğin medeni durum, cinsiyet veya hastane yatışı gibi) doğal veya yapay olarak iki kategorili (0 ve 1) olması, diğer değişkenin ise aralık veya oran ölçeğinde sürekli olması durumunda kullanılır. Temel varsayımı, sürekli değişkenin normal dağılım sergilemesi ve iki kategorili grubun varyanslarının homojen olmasıdır. İstatistiksel analizlerde, örtük bir sürekli yapının suni olarak ikiye bölünmesi durumunda kullanılan 'iki serili korelasyon' (biserial correlation) ile karıştırılmamalıdır; nokta iki serili katsayı, dikotom değişkenin gerçek kategorik yapısını koruduğu durumlar için tasarlanmıştır.
Etimoloji
İngilizce 'point' (nokta/tekil) + Latince 'bis' (iki) ve 'serius' (sıra/seri) kelimelerinin birleşiminden türetilmiş, sürekli bir değişkenin yapısını bozmadan ikiye bölünmüş (dikotom) bir değişkenle olan ilişkisini nokta-kesişim mantığıyla inceleyen istatistiksel bir terim.
Karıştırmayın
İki serili korelasyon katsayısı (biserial correlation) ile sıklıkla karıştırılır. İki serili katsayı, altta yatan sürekli ancak normal olarak ikiye bölünmüş bir değişken varsayar; nokta iki serili katsayı ise verinin doğası gereği zaten gerçekte iki kategorili olduğu durumlarda kullanılır.
Keşfetmeye Devam Edin
Dikotom Değişken
Dikotom Değişken
Dichotomous Variable
Yalnızca iki olası değerden birini (genellikle 0 veya 1) alabilen, bir gözlemin iki kategoriden hangisine ait olduğunu belirten kategorik değişken.
İncele
Sürekli Değişken
Sürekli Değişken
Continuous Variable
Teorik olarak belirli bir aralıkta sonsuz sayıda olası değer alabilen sayısal bir değişkendir.
İncele