İki Serili Korelasyon Katsayısı
Biserial Correlation Coefficient
Tanım
Sürekli bir değişken ile temelde normal dağılım gösterdiği varsayılan ancak yapay olarak iki kategoriye (dikotomik) bölünmüş bir değişken arasındaki ilişkinin gücünü ve yönünü ölçen istatistiksel katsayıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir psikometristin, üniversite giriş sınavındaki sürekli puanlar (0-100 arası) ile öğrencilerin bir dersi geçip geçmediğini (1 = Geçti, 0 = Kaldı) gösteren ikili başarı durumu arasındaki ilişkiyi incelemesi. Burada başarı değişkeni aslında sürekli bir performansın yapay olarak kesilmesiyle elde edilmiştir.
Derin Analiz
Psikometri ve istatistikte, ölçülmek istenen özelliğin (örneğin zeka veya başarı düzeyi) aslında sürekli ve normal dağılımlı olduğu, ancak veri toplama pratikleri veya kesme noktaları nedeniyle iki kategoriye (başarılı/başarısız, geçti/kaldı) indirgendiği durumlarda tercih edilir. Nokta iki serili korelasyon katsayısından (point-biserial) temel farkı, ikili değişkenin arkasında sürekli gizli (latent) bir normal dağılım olduğunu varsaymasıdır. Hesaplama sürecinde bu varsayım, normal eğrinin ordinat değerleri hesaba katılarak düzeltme faktörlerinin kullanılmasını gerektirir. Eğer altta yatan sürekli bir dağılım varsayımı ihlal edilirse veya dikotomizasyon yapay değil gerçeksede, katsayı sapma gösterebilir.
Etimoloji
Latince 'bis' (iki kez, çift) + Late Latin 'serialis' (seriye ait) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. İstatistik literatüründe iki farklı veri yapısının (sürekli ve yapay olarak ikiye bölünmüş) ilişkisini ifade etmek için kullanılır.
Karıştırmayın
Nokta iki serili korelasyon katsayısı (point-biserial correlation coefficient) ile sıkça karıştırılır; nokta iki serili katsayı, dikotomik değişkenin doğası gereği gerçekte de iki kategorili olduğu durumlarda kullanılırken, iki serili korelasyon altta yatan normal dağılım varsayımına dayanır.