Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Ölçme Düzeyi

Measurement Level

Tanım

Bir veri setindeki gözlemlerin veya puanların, kullanılan ölçeğin niteliğine bağlı olarak sahip olduğu özgüllük, doğruluk ve duyarlılık derecesidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Majör Depresyon Araştırması'nda hastaların tanı grupları (1: Unipolar, 2: Bipolar) 'nominal', Beck Depresyon Ölçeği'nden aldıkları ham puanlar 'aralıklı', tedaviye harcadıkları süre ise (dakika cinsinden) 'oranlı' ölçme düzeyine örnek teşkil eder.

Derin Analiz

Ölçme düzeyi, psikometri ve istatistikte verilerin matematiksel ve istatistiksel manipülasyona izin verme kapasitesini belirleyen temel hiyerarşik yapıdır. Stevens'ın (1946) sınıflandırmasına dayanarak nominal, ordinal, aralıklı ve oranlı olmak üzere dört temel kategoride incelenir. Nominal düzey yalnızca sınıflandırma yaparken (kategorik), oranlı düzey mutlak sıfır noktası barındırarak en yüksek bilgi hassasiyetini ve matematiksel esnekliği sağlar. Uygun olmayan bir ölçme düzeyinde toplanmış veriler üzerinde parametrik testlerin uygulanması, tip I ve tip II hata oranlarını doğrudan artırarak ampirik bulguların geçerliliğini zedeler. Bu nedenle araştırma tasarımında hipotez testi seçimi doğrudan değişkenlerin ölçme düzeyine endekslidir.

Etimoloji

Latince 'metiri' (ölçmek, tartmak) kökünden türetilen 'mensura' sözcüğü ile Eski İngilizce 'stig' (basamak, derece) kelimesinin birleşimiyle akademik literatüre girmiştir.

Karıştırmayın

Ölçme aracı (testin veya ölçeğin kendisi) ile karıştırılır; ölçme düzeyi aracın fiziksel yapısını değil, elde edilen verinin matematiksel özelliklerini ifade eder.