Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Ölçüm Cihazı Kayması

İnstrument Drift

Tanım

Bir ölçüm aracının kalibrasyonunun zamanla kademeli olarak bozulması ve elde edilen verilerin geçerliliğini tehdit etmesi durumudur.

Örnek Vaka / Uygulama

Reaktif zaman ölçümü yapan bir bilişsel psikoloji deneyinde, kullanılan kronometre yazılımının sunucu saatinin milisaniyelik sapmalar göstermesi veya uzun süreli gözlem çalışmalarında kullanılan yaylı dinamometrelerin esnemesi ölçüm cihazı kaymasına somut örneklerdir.

Derin Analiz

Psikometri, deneysel psikoloji ve davranış bilimlerinde kullanılan enstrümanların (gerek psikofizyolojik kayıt cihazları, gerekse standardize edilmiş test bataryaları veya mekanik ölçüm aletleri) zamanla dış veya faktörler nedeniyle ilk kalibrasyon durumundan uzaklaşması fenomenidir. Genellikle doğrusal ve öngörülebilir bir seyir izler; ancak kontrol edilmediğinde sistematik hata payını artırarak istatistiksel geçerliliği doğrudan zedeler. Mekanik gerilme, sıcaklık dalgalanmaları veya elektronik devrelerdeki aşınmalar bu duruma zemin hazırlar. Düzenli yeniden kalibrasyon prosedürleri, bu sapmanın etkilerini minimize etmek için zorunlu metodolojik bir adımdır.

Etimoloji

Latince 'instrumentum' (araç, gereç) ve Orta İngilizce 'driften' (akmak, yön değiştirmek, sürüklenmek) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Observer drift (Gözlemci kayması) ile sıklıkla karıştırılır; gözlemci kayması insan veri toplayıcının zamanla kodlama kriterlerini değiştirmesini ifade ederken, instrument drift tamamen mekanik veya dijital aracın hatasıdır.