Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Ondabirlik

Decile

Tanım

Sıralanmış bir veri setini on eşit parçaya bölen dokuz değerden her biri.

Örnek Vaka / Uygulama

1000 kişilik bir klinik örneklemde uygulanan depresyon ölçeği puanlarının en küçükten en büyüğe sıralandığını varsayalım. D9 (dokuzuncu ondabirlik) değeri hesaplandığında, bu değerin altında kalan bireyler örneklemin %90'ını oluşturur; bu eşiğin üstünde kalan %10'luk kesim ise klinik olarak en yüksek semptom şiddetine sahip risk grubunu temsil eder.

Derin Analiz

Betimsel istatistikte ve psikometrik norm geliştirmede ondabirlikler, ham puanların kümülatif frekans dağılımını analiz etmek için kritik bir rol oynar. Percentile (yüzdebirlik) sisteminin onluk dilimler halindeki basitleştirilmiş bir versiyonudur. Örneğin D1 (birinci ondabirlik), dağılımın en alt %10'luk dilimini üstteki %90'lık kısımdan ayırır. D5 ise medyana (ortanca) karşılık gelir. Genellikle büyük örneklemli norm çalışmalarında, standart test puanlarının (örneğin zeka veya kişilik envanterleri) popülasyon içindeki konumunu gradyanlar halinde incelemek amacıyla kullanılır.

Etimoloji

Latince 'decimus' (onuncu) sözcüğünden türetilmiş olup, 'decem' (on) köküne dayanmaktadır. İstatistikte veriyi on eşit parçaya ayıran kesirlik değerleri ifade etmek için kullanılır.

Karıştırmayın

Yüzdebirlik (percentile) ile sıklıkla karıştırılır; yüzdebirlik veriyi yüz eşit parçaya bölerken, ondabirlik on eşit parçaya böler. Çeyreklik (quartile) ise veriyi dört eşit parçaya ayırır.