Örnekleme Yanlılığı
Sampling Bias
Tanım
Araştırma için seçilen birim veya katılımcıların evreni temsil etme niteliğinden uzak, sistematik ve yönlü bir sapma göstermesi durumudur.
Örnek Vaka / Uygulama
Depresyon tedavisinde yeni bir Bilişsel Davranışçı Terapi protokolünün etkinliğini inceleyen bir araştırmacının, duyuruları yalnızca üniversite kampüsündeki panolara asması ve katılımcıları buradan seçmesi. Bu durum, akademik stres yaşayan genç yetişkinleri aşırı temsil ederken, işsiz veya yaşlı popülasyonu dışarıda bırakarak örnekleme yanlılığı yaratır.
Derin Analiz
Metodolojik ve istatistiksel açıdan örnekleme yanlılığı, rastgele seçilim ilkesinin ihlal edildiği durumlarda ortaya çıkar. Bu hata türü, çalışmanın hem iç geçerliliğini (internal validity) tehdit ederek ölçülen değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisini zedeler hem de dış geçerliliği (external validity) düşürerek bulguların ana kütleye genellenmesini engeller. Özellikle gönüllü katılımcı esasına dayanan veya belirli popülasyon segmentlerini kayıran prosedürler, örneklem varyansını yapay olarak daraltır ve istatistiksel çıkarımların tutarlılığını ortadan kaldırır.
Etimoloji
İngilizce 'sample' (Latince 'exemplum', örnek/numune) ve 'bias' (Eski Fransızca 'biais', eğik/tek taraflı açı) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Seçilim yanlılığı (selection bias) ile sıklıkla eş anlamlı kullanılır; ancak seçilim yanlılığı daha geniş bir kavram olup gruplar arası atama hatalarını da kapsarken, örnekleme yanlılığı doğrudan evrenden örneklem çekme aşamasındaki sistematik hatayı ifade eder.
Keşfetmeye Devam Edin
Yanlış Sınıflandırma Maliyeti
Yanlış Sınıflandırma Maliyeti
Misclassification Cost
Bir durumun veya olgunun yanlış kategoriye ya da statüye atanmasından doğabilecek olası ekonomik, psikolojik veya yaşamsal kayıpların tahmini.
İncele
Alan Deneyi
Alan Deneyi
Field Experiment
Laboratuvar dışındaki doğal ve gerçek dünya ortamlarında gerçekleştirilen, genellikle katılımcıların farkında olmadığı ve bağımsız değişkenin etkilerinin gözlemlendiği araştırma yöntemidir.
İncele
Sürekli Derecelendirme Ölçeği
Sürekli Derecelendirme Ölçeği
Continuous Rating Scale
Kategorik ayrımlar yerine, ölçülen özelliğin kesintisiz bir doğru veya hat üzerinde konumlandırılmasına olanak tanıyan psikometrik araç.
İncele
Yordamsal Araştırma
Yordamsal Araştırma
Predictive Research
Gelecekteki olayları veya davranışları öngörmek amacıyla, belirli bir zaman diliminde toplanan değişkenlerin daha sonraki bir zamandaki bir olguyu yordamak için incelendiği ampirik araştırma türü.
İncele