Alan Deneyi
Field Experiment
Tanım
Laboratuvar dışındaki doğal ve gerçek dünya ortamlarında gerçekleştirilen, genellikle katılımcıların farkında olmadığı ve bağımsız değişkenin etkilerinin gözlemlendiği araştırma yöntemidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir araştırmacının, toplumsal yardımlaşma davranışlarını incelemek amacıyla yoğun bir metro istasyonunda düşürülen bir cüzdanın, çevredeki bireylerce iade edilme oranını farklı günün saatlerinde (bağımsız değişken) gözlemlemesi bir alan deneyidir.
Derin Analiz
Alan deneyi, sosyal bilimler ve uygulamalı davranış bilimlerinde ekolojik geçerliği (ecological validity) maksimize etmek amacıyla başvurulan temel bir metodolojidir. Laboratuvar deneylerinin yapaylığından kaçınmak için tasarlanmakla birlikte, gerçek dünyanın kaotik yapısı nedeniyle katı deneysel kontrolün (randomizasyon ve manipülasyon) sağlanmasında zorluklar yaşanır. Çoğu zaman tam deneysel tasarımlardan ziyade yarı-deneysel (quasi-experimental) çizgide konumlanır. İç geçerlik (internal validity) riski barındırır; zira dışsal karıştırıcı değişkenlerin (confounding variables) kontrolü laboratuvar kadar hassas yapılamaz. Ancak dış geçerlik (external validity) ve genellenebilirlik açısından sunduğu veriler, insan davranışının doğal ekosistemdeki dinamiklerini anlamada kritik bir ampirik temel oluşturur.
Etimoloji
İngilizce 'field' (tarla, saha, doğal ortam) ve Latince 'experimentum' (deneme, test etme, tecrübe etme) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Laboratuvar deneyi (tam kontrol ve yapay ortam sunmasıyla ayrılır), alan araştırması/gözlem (bağımsız değişkenin aktif olarak düzeylenmemesi veya manipüle edilmemesiyle ayrılır) ve doğal deney (araştırmacının bağımsız değişkeni manipüle etmediği, doğanın kendisinin koşulları yarattığı durumlar).