Ortoreksiya Nervoza
Orthorexia Nervosa
Tanım
Kişinin sağlıklı veya 'saf' gıdalarla beslenmeye yönelik aşırı, patolojik bir saplantı geliştirmesi; genellikle kilo kaybından ziyade 'sağlıklı olma' idealine odaklanan, katı diyet kısıtlamaları ve yetersiz beslenme riskiyle karakterize bir durumdur.
Örnek Vaka / Uygulama
32 yaşındaki bir danışan, sadece organik ve laboratuvar testinden geçmemiş hiçbir gıdayı tüketmeme kuralı koymuştur. Gününün 5 saatini yemek planlamaya, marketlerin tarım sertifikalarını incelemeye harcamakta; ailesiyle dışarıda yemek yemeyi tamamen reddetmekte ve sosyal çevresinden kopmaktadır. Son kan tahlillerinde ciddi düzeyde demir, B12 ve kalsiyum eksikliği saptanmıştır.
Derin Analiz
1997 yılında Amerikalı hekim Steven Bratman tarafından tanımlanan Ortoreksiya Nervoza, nosolojik olarak DSM-5'te henüz müstakil bir tanı kategorisi olarak yer almamakla birlikte, Anoreksiya Nervoza ile Obsesif-Kompülsif Bozukluk (OKB) arasında bir kesişim kümesinde değerlendirilmektedir. Klinik tabloda bireyler, gıdaların içeriği, üretim koşulları ve kimyasal saflığı üzerine yineleyici zihinsel meşguliyetler yaşarlar. Nörobiyolojik açıdan, prefrontal korteksteki kural koyucu ve bilişsel esneklikten sorumlu ağların aşırı çalışması ile striatal dopaminerjik yollardaki pekiştirme döngülerinin işlevselliği, bu katı ritüellerin sürekliliğini tetikler. Sosyal izolasyon, besin eksiklikleri ve yaşam kalitesinde ciddi düşüşlerle sonuçlanan klinik bir seyir izler.
Etimoloji
Karıştırmayın
Anoreksiya Nervoza ile sıklıkla karıştırılır; ancak Anoreksiya'da temel motivasyon beden imajı bozukluğu ve kilo verme korkusuyken, Ortoreksiya Nervoza'da odak noktası gıdanın 'saflığı' ve kalitesidir. Ayrıca genel sağlıklı beslenme bilinci (clean eating) ile aradaki fark, davranışın kişinin işlevselliğini, ruh sağlığını ve sosyal hayatını tehdit edecek boyutta obsesif bir ritüele dönüşmesidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Obsesif-kompülsif Bozukluk
Obsesif-kompülsif Bozukluk
Obsessive-compulsive Disorder (OCD)
Bireyin işlevselliğini ciddi ölçüde kısıtlayan, tekrarlayıcı ve istemsiz düşünceler (obsesyonlar) ile bu düşüncelerin yarattığı kaygıyı hafifletmek amacıyla yapılan ritüellerden (kompülsiyonlardan) oluşan kronik bir ruhsal bozukluktur.
İncele