Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Otomatik Eylem

Automatic Action

Tanım

Bireyin dikkatini ya da bilinçli farkındalığını gerektirmeksizin, dışsal veya içsel uyarıcılara karşı istemsizce ve akıcı bir şekilde gerçekleştirilen motor veya bilişsel eylemdir.

Örnek Vaka / Uygulama

Usta bir piyanistin, nota kağıdına bakarken hangi tuşa basacağını hiç düşünmeden, tamamen otomatik bir motor beceriyle son derece zorlu bir sonatı kusursuzca çalması.

Derin Analiz

Bilişsel psikoloji ve nöroloji perspektifinden bakıldığında, otomatik eylemler beynin enerji maliyetini düşürmek amacıyla geliştirdiği birincil bir adaptasyon mekanizmasıdır. Sık tekrarlanan motor kalıpları (örneğin araç kullanırken vites değiştirmek veya klavyede yazmak), yürütücü işlevlerin kontrolündeki prefrontal korteksten bazal gangliya ve serebelluma devredilir. Bu süreç, bilinçli farkındalığın yükünü azaltırken bilişsel kaynakların karmaşık problemlere odaklanmasını sağlar. Otomatik pilot işlevselliği olarak da bilinen bu durum, refleksif tepkilerden farklıdır; çünkü doğuştan değil, yoğun pratik ve öğrenme süreçleri sonucunda edinilmiştir.

Etimoloji

Latince 'automatus' (kendi kendine hareket eden, iradi olmayan) sözcüğünden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Refleks (doğuştan gelen ve öğrenme gerektirmeyen istemsiz tepki) ve istemsiz hareket (kore veya tik gibi nörolojik patolojiler sonucu ortaya çıkan istem dışı kasılmalar).