Otosentrik
Autocentric
Tanım
Algı, motivasyon, yönelim veya bilişsel süreçlerin bireyin kendi içsel durumuna, ihtiyaçlarına ve benliğine odaklandığı durumu tanımlayan sıfat.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir hastanın sosyal çatışmaları değerlendirirken olayların nesnel dinamiklerini kaçırıp, her durumu yalnızca kendi kişisel tehdit algısı ve benlik saygısı üzerinden yorumlaması otosentrik bir bilişsel örüntüye örnek teşkil eder.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve kişilik psikolojisinde otosentrik yönelim, dışsal çevresel uyarıcılardan ziyade öz-referanslı şemaların bilinci domine etmesiyle karakterizedir. Allosentrik (çevreye veya ötekine odaklı) perspektifin zıttı olarak konumlanır. Bireyin dünyayı kendi deneyim süzgecinden geçirme eğilimini, benlik algısının kararlılığını ve içsel referans sistemlerinin kararlar üzerindeki baskınlığını inceler. Nörobiyolojik düzeyde, varsayılan durum ağı (default mode network) ve öz-referanslı düşünce süreçleriyle yakın ilişki içerisindedir; ancak bu ilişki dogmatik bir lokalizasyonla açıklanamaz, geniş nöral ağların dinamik etkileşiminin bir ürünüdür.
Etimoloji
Yunanca 'autos' (kendi, bizzat) ve Latince 'centrum' (merkez) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir; kelime anlamı olarak 'merkezi kendisinde olan' veya 'ben-merkezli' demektir.
Karıştırmayın
Narsisizm (kişilik bozukluğu boyutundaki grandiyözite ve hayranlık arayışı) ile sıklıkla karıştırılır; oysa otosentrik terimi patolojik bir anlam içermez, daha çok nötr bir bilişsel yönelim veya odaklanma biçimidir.