Özellik-pozitif Ayırt Etme
Feature-positive Discrimination
Tanım
İki benzer uyarıcıdan birinin ayırt edici niteliğinin pekiştirçle ilişkilendirilen olumlu (go) uyarıcının parçası olduğu bir git/gitme (go/no-go) ayırt etme prosedürüdür.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir laboratuvar ortamında güvercinlerin ekrandaki geometrik şekillere tepki vermesi istenmektedir. Kare şeklinin içinde küçük bir nokta varken gagalama pekiştirilmekte (go), nokta bulunmayan karede ise gagalama pekiştirilmemektedir (no-go). Kuşun sadece nokta varlığında tepki vermeyi öğrenmesi, özellik-pozitif ayırt etmenin net bir ampirik göstergesidir.
Derin Analiz
Deneysel psikoloji ve öğrenme kuramı bağlamında özellik-pozitif ayırt etme, organizmanın iki karmaşık uyarıcı arasındaki ince farkları öğrenme kapasitesini test eden klasik koşullanma temelli bir paradigmadır. Temel mekanizma, pekiştirilen uyarıcıda (S+) bulunan ancak pekiştirilmeyen uyarıcıda (S-) yer almayan spesifik bir öğenin varlığına odaklanır. Bilişsel düzeyde, bu süreç seçici dikkati ve uyarıcı genellemesini bastırma mekanizmalarını devreye sokar. Organizma, 'varlık' (özelliğin mevcudiyeti) bilgisini 'yokluk' durumuna göre çok daha hızlı kodlar; bu da sinir sisteminin uyarıcıyı ayırt etme sürecinde asimetrik bir bilişsel yük dağılımı sergilediğini gösterir. Davranışsal çıktılar, özellikle ayırt edici özelliğin belirginlik derecesine doğrudan bağımlıdır.
Etimoloji
İngilizce 'feature' (özellik, Latince 'factura' [yapılış, şekil] kökünden) + 'positive' (olumlu, Latince 'positivus' [yerleştirilmiş, kesin]) + 'discrimination' (ayırt etme, Latince 'discriminare' [ayırmak, seçmek]).
Karıştırmayın
Özellik-negatif ayırt etme ile karıştırılır; özellik-negatif durumda ayırt edici öge pekiştirilmeyen (S-) uyarıcının bir parçasıdır ve öğrenme genellikle çok daha yavaş gerçekleşir.