Pozitif Ceza
Positive Punishment
Tanım
Bir davranışın ardından hoş olmayan veya itici bir uyarıcının ortama eklenmesiyle, o davranışın gelecekte görülme olasılığının azalması sürecidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Yaramazlık yapan bir çocuğun dikkati üzerine çekmek için bağırması sonrasında ebeveyninin ona sert bir şekilde azarlaması (ortama itici uyarıcı eklenmesi) ve çocuğun bu davranışı tekrarlama sıklığının azalması.
Derin Analiz
Edimsel koşullanma teorisinde 'pozitif' terimi matematiksel bir toplama işlemine karşılık gelir; yani ortama bir uyarıcının dahil edilmesi demektir. 'Ceza' ise davranışın frekansını düşürmeyi hedefler. Skinnerci paradigma çerçevesinde, bir organizmanın verdiği tepki (response) sonrasında duyusal, fiziksel veya psikolojik olarak rahatsız edici bir uyarıcının (örneğin yüksek ses, azarlama, fiziksel acı) sunulması, davranımın zayıflamasına yol açar. Nörobiyolojik düzeyde bu süreç, mezolimbik ödül devresindeki dopaminerjik salınımın baskılanması ve ön singulat korteks ile amigdala arasındaki korku ve kaçınma devrelerinin modülasyonu ile ilişkilendirilir. Klinik pratikte, kalıcı davranış değişiklikleri yaratmadaki yetersizliği, saldırganlığı tetiklemesi ve uygulayıcıya karşı koşullu korku tepkileri üretmesi nedeniyle uzun vadeli birincil bir müdahale yöntemi olarak önerilmez.
Etimoloji
Latince 'positivus' (yerleştirilmiş, konulmuş) ve 'poena' (ceza, bedel) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. Edimsel koşullanma terminolojisinde, ortama yeni bir uyarıcının 'eklenmesini' (pozitif) ve davranışın sıklığını azaltma amacını (ceza) ifade eder.
Karıştırmayın
Negatif pekiştirme ile sıklıkla karıştırılır. Pozitif cezada amaç davranışın azalmasıdır ve ortama uyarıcı eklenir; negatif pekiştirmede ise amaç davranışın artmasıdır ve ortamdan itici uyarıcı kaldırılır.
Keşfetmeye Devam Edin
Pozitif Pekiştirme
Pozitif Pekiştirme
Positive Reinforcement
Bir davranışın ardından olumlu bir uyarıcının (ödülün) sunulmasıyla o davranışın gelecekteki yinelenme olasılığının artması süreci.
İncele
Negatif Pekiştirme
Negatif Pekiştirme
Negative Reinforcement
İstenmeyen veya itici bir uyarıcının ortamdan uzaklaştırılması, önlenmesi ya da ertelenmesi yoluyla bir davranışın tekrarlanma olasılığının artırılması sürecidir.
İncele