Protolisan
Protolanguage
Tanım
Genetik dilbilimde, bir dil ailesinin üyelerinin ortak bir atadan türediği varsayılan ve genellikle karşılaştırmalı yöntemlerle kısmen yeniden oluşturulan tarih öncesi ana dil.
Örnek Vaka / Uygulama
Hint-Avrupa dil ailesine mensup dillerin (Keltçe, Cermen dili, İtalyanik diller vb.) kelime köklerindeki ses uyumları incelenerek, bu dillerin atası olduğu varsörülen yazılı kaydı olmayan 'Proto-Hint-Avrupa' dilinin söz varlığı ve ses bilimi yapısının bilimsel olarak yeniden oluşturulması.
Derin Analiz
Protolisan kavramı, evrimsel dilbilim ve tarihsel karşılaştırmalı dilbilimin temel metodolojik taşıyıcılarından biridir. Doğrudan yazılı kayıtları bulunmayan bu diller, fonetik denklemler, morfolojik kalıntılar ve ses değişim yasaları (sound change) aracılığıyla geriye dönük olarak rekonstrükte edilir. Bilişsel bilimler bağlamında protolisan, modern insan dilinin karmaşık sentaks yapısına evrilmeden önceki basitleştirilmiş, muhtemelen yapısal ögelerden yoksun ilk aşamasını da (örneğin pidgin dillerine benzer şekilde) ifade etmek için kullanılır. Nörolojik açıdan, Broca ve Wernicke alanlarının filogenetik gelişim süreçleriyle doğrudan ilişkilendirilen bu soyut dil evresi, insan türünün sembolik düşünce kapasitesinin dışavurumundaki kritik eşiktir.
Etimoloji
Yunanca 'protos' (ilk, birinci) + Latince 'lingua' (dil, lisan) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Pidgin (ortaklaşa ticaret dili) ve Kreol (pidginin anadilleşmiş hali) kavramlarıyla sıklıkla karıştırılır; ancak protolisan canlı bir temas dili değil, soyu tükenmiş bir dil ailesinin varsayılan ortak atasıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Tarihsel Dilbilim
Tarihsel Dilbilim
Historical Linguistics
Dillerin zaman içerisindeki evrimini, yapısal değişim süreçlerini ve birbirleriyle olan soy bağı ilişkilerini inceleyen dilbilim alt dalıdır.
İncele