RBC Teorisi
RBC Theory
Tanım
Biederman tarafından geliştirilen ve nesnelerin görsel sistem tarafından temel 3 boyutlu geometrik şekillere (geons) ayrıştırılarak tanındığını savunan bilişsel model.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında bir katılımcıya hızla gösterilen kahve kupasının, kulp ve silindirik gövde gibi temel bileşenlerine (geon) zihinsel olarak ayrılarak, kulp kısmı kapalı veya farklı bir açıda olsa bile milisaniyeler içinde 'kupa' olarak kategorize edilmesi.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve görsel algı literatüründe RBC teorisi, nesne tanıma süreçlerinin alt katmanlarını açıklamaya odaklanır. Irving Biederman (1987) tarafından öne sürülen bu model, karmaşık görsel uyarıcıların insan zihninde 'geon' adı verilen yaklaşık 36 temel, ilkel hacimsel biçime (silindir, koni, küp vb.) indirgendiğini öne sürer. Görsel sistem, retsinaya düşen iki boyutlu veriyi bu bileşenlere ve bu bileşenlerin birbirleriyle olan uzamsal ilişkilerine (bağlantısallık, kesişme vb.) göre ayrıştırır. Teori, nesnelerin bakış açısı değişimlerinden (viewpoint invariance) bağımsız olarak nasıl hızlıca tanınabildiğini açıklamakta güçlü bir mekanizma sunar; ancak benzer dokuya sahip doğal nesnelerin (yüzler gibi) ayrıştırılmasında aynı oranda kapsayıcı değildir.
Etimoloji
İngilizce 'Recognition By Components' (Bileşenlere Göre Tanıma) ifadesinin kısaltmasıdır; Latince 're-קו' (tekrar/pekiştirme) + 'cognoscere' (bilmek/tanımak) ile İngilizce 'component' (bileşen/parça) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Görsel tanımada 'View-based theory' (Görünüm temelli teori) ile karıştırılır; görünüm temelli teoriler nesnelerin farklı açılardan hafızada saklanan 2B şablonlarıyla eşleştiğini savunurken, RBC yapısal bileşenlerin 3B ilişkilerine odaklanır.
Keşfetmeye Devam Edin
Geon
Geon
Geon
Daha karmaşık nesnelerin algılanmasında temel yapı taşları olarak kabul edilen silindir, küre ve küp gibi basit üç boyutlu bileşenler.
İncele
Görsel Algı
Görsel Algı
Visual Perception
Görsel sistemin fizyolojisi ile gözlemcinin içsel ve dışsal çevreleri arasındaki etkileşim sonucunda ortaya çıkan görsel duyumların bilinçli farkındalığıdır.
İncele