REM Uykusu Davranış Bozukluğu
REM Sleep Behavior Disorder (RBD)
Tanım
REM uykusu esnasında fizyolojik olarak gerçekleşmesi gereken kas atonisinin (felcinin) kaybolması sonucu, bireyin gördüğü rüyaları fiziksel olarak (yumruk atma, bağırarak uyanma, tekmeleme) fiilen hayata geçirmesiyle karakterize bir parasomnidir.
Örnek Vaka / Uygulama
64 yaşında erkek hasta, gece uykusunda eşini şiddetli bir şekilde yumrukladığı ve yatak odasındaki komodine tekme attığı şikayetiyle başvurur. Hasta uyandırıldığında, rüyasında vahşi bir hayvanla boğuştuğunu ve kendini savunduğunu canlı bir şekilde ifade eder. Nörolojik muayenesinde erken dönem motor bulgulara rastlanmazken, polisomnografide REM uykusu sırasında üst ekstremite kas tonusunda belirgin kayıp ve aşırı hareketlilik gözlenir.
Derin Analiz
Nörobiyolojik temelde, pontin tegmentum, medüller retiküler formasyon ve sublaterodorsal çekirdek (SLD) arasındaki nöral devrelerin işlev bozukluğuna dayanır. Normal fizyolojide REM uykusunda motor nöronlar hiperpolarize edilerek iskelet kasları geçici bir paraliziye uğratılır; böylece rüya içeriğinin motor eyleme dökülmesi engellenir. RBD hastalarında bu inhibitör yolaklar hasar görmektedir. Klinik olarak bu durum, özellikle alfa-sinükleinopatiler olarak bilinen Parkinson hastalığı, Lewy cisimcikli demans ve multipl sistem atrofisi gibi nörodejeneratif süreçlerin prodromal (öncül) bir belirteci olabilir. Tanı, polisomnografi (PSG) eşliğinde video kaydı ile REM uykusunda tonik veya fazik EMG aktivitesi artışının saptanmasıyla konur.
Etimoloji
İngilizce 'Rapid Eye Movement' (Hızlı Göz Hareketi) kısaltması olan REM, uyku evresine atfen; Latince 'somnus' (uyku) ve Yunanca 'parasomnia' (uyku bozukluğu yan olgusu) ile 'behavior' (davranış) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Konfüzyonel uyanmalar ve uyku terörü (sleep terrors) genellikle yavaş dalga (non-REM) uykusunda ortaya çıkar, rüya içeriği nadiren hatırlanır ve kas atonisi kaybı yoktur. Nocturnal epilepsi nöbetleri ise stereotipik, ani ve kısa süreli motor hareketlerle karakterizedir; RBD'deki amaca yönelik rüya canlandırma hareketlerinden ayrılır.
Keşfetmeye Devam Edin
Polisomnografi
Polisomnografi
Polysomnography
Uykuya ilişkin bozuklukların tanısı amacıyla tüm gece boyunca beyin dalgaları, göz hareketleri, kalp atımı ve solunum gibi çeşitli fizyolojik süreçlerin eşzamanlı olarak kaydedildiği çok parametreli inceleme yöntemi.
İncele