Riskten Kaçınma
Risk Aversion
Tanım
Karar verme süreçlerinde, potansiyel kazançların büyüklüğüne bakılmaksızın, küçük dahi olsa her türlü kayıp ihtimali barındıran seçeneklerden sistematik olarak kaçınma eğilimi.
Örnek Vaka / Uygulama
Yatırımcının elindeki sermayeyi enflasyon karşısında eriyeceğini bilmesine rağmen, sıfır riskli devlet tahvillerinde tutması ve %5'lik bir kayıp ihtimali barındıran yüksek getirili endeks fonlarından tamamen uzak durması.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve behavioral ekonomi bağlamında riskten kaçınma, Kahneman ve Tversky'nin Beklenti Teorisi (Prospect Theory) ile ampirik temellerine kavuşmuştur. Bu perspektife göre, insanların kaybetmekten duydukları psikolojik acı veya memnuniyetsizlik, aynı miktardaki kazancın sağladığı hazzın neredeyse iki katıdır. Amigdala ve ventromedial prefrontal korteks eksenindeki nöral devreler, belirsizlik altındaki karar anlarında potansiyel tehditleri ödüllerden daha baskın bir biçimde kodlar. Birey, rasyonel bir fayda maksimizasyonundan saparak, belirsizliğin yarattığı homeostatik tehdit algısını bertaraf etmek için güvenli ve öngörülebilir alternatiflere yönelir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Kaybetme korkusu (loss aversion) ile sıklıkla karıştırılır; kaybetme korkusu teorinin belirli bir parametresiyken, riskten kaçınma tüm karar uzayındaki belirsizliğe genel yaklaşım biçimidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Beklenti Teorisi
Beklenti Teorisi
Expectancy Theory / Prospect Theory
🔹 1. (expectancy theory): Bireylerin belirli bir davranışı sergileme motivasyonunun, o davranışın sonucunda elde edecekleri çıktının cazibesine ve bu sonucun gerçekleşeceğine dair inançlarına bağlı olduğunu savunan bilişsel model. 🔹 2. (prospect theory): Bireylerin risk, belirsizlik, kazanç ve kayıp durumlarında olasılıkları rasyonel olmayan bir biçimde değerlendirdiğini ve kaybetme korkusunun aynı miktardaki kazanç sevincinden psikolojik olarak çok daha baskın olduğunu savunan karar alma teorisidir.
İncele