Sarılık
İcterus
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
45 yaşında bir hastanın, skleralarında belirgin sararma, koyu renkli idrar ve dışkı renginde açıklaşma şikayetleriyle acil servise başvurması; yapılan laboratuvar testlerinde direkt bilirubin yüksekliği ve safra kanalında bir tıkanıklık saptanması klinikte sarılık tablosunun somatik kanıtıdır.
Derin Analiz
Icterus, klinik pratikte hematojel, hepatoselüler veya obstrüktif kökenli olabilen altta yatan bir fizyopatolojik bozukluğun dışavurumudur. Hemoglobinin yıkım ürünü olan konjuge veya unconjuge bilirubinin plazma seviyesinin 2-3 mg/dL'yi aşmasıyla birlikte dokularda afinite göstererek birikmesiyle karakterizedir. Nörolojik açıdan, yenidoğan döneminde unconjuge bilirubinin kan-beyin bariyerini aşarak bazal ganglionlarda birikmesi durumunda kernikterus gibi kalıcı nörogelişimsel hasarlara yol açabilmesi, bu biyokimyasal bulgunun nöropsikiyatri için de kritik bir izleme parametresi olduğunu gösterir.
Etimoloji
Antik Yunanca 'iktros' (ikteros - sarı kuş, sarıasma) sözcüğünden türetilmiş olup, tarihsel olarak bu kuşa bakmanın sarılığı iyileştireceğine dair eski bir tıbbi inanca dayanır.
Karıştırmayın
Karotenoderma (Havuç veya benzeri beta-karoten ağırlıklı besinlerin aşırı tüketimine bağlı cilt sarılığı; ancak skleralar bu durumdan etkilenmez ve beyaz kalır, sarılıkta ise ilk tutulum yerlerinden biri skleradır).