Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Dışkı

Excrement

Tanım

Gastrointestinal sistemin sindirim ve emilim süreçleri sonucunda vücuttan dışarı attığı katı veya yarı katı atık maddeler bütünü.

Örnek Vaka / Uygulama

İrritabl Bağırsak Sendromu (İBS) tanısı alan bir hastanın, stres faktörleriyle tetiklenen bağırsak hareketleri sonucunda dışkılama kıvamında ve sıklığında gözlenen kronik değişimler.

Derin Analiz

Gastroenteroloji, klinik psikoloji ve psikanalitik kuramda farklı bağlamlara sahip bir kavramdır. Somatik düzeyde bağırsak motilitesi, mikrobiyota metabolizması ve sindirim fizyolojisinin son ürününü temsil ederken; gelişimsel psikolojide Freud'un psikoseksüel gelişim evrelerinin (özellikle anal dönem) merkezinde yer alır. Klinik pratikte, dışkılama alışkanlıklarındaki ani değişimler (konstripasyon veya diyare) hem somatik patolojilerin hem de anksiyete bozuklukları ve major depresyon gibi psikiyatrik tabloların eşlik eden otonomik belirtileri arasında değerlendirilir.

Etimoloji

Latince 'excrementum' kelimesinden türetilmiştir; 'excernere' (ayırmak, dışarı atmak) fiiline dayanır, 'ex-' (dışarı) ve 'cernere' (ayırmak, elemek) köklerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Feces (klinik ve anatomik olarak eş anlamlıdır ancak 'excrement' daha geniş bir atık spektrumunu kapsayabilir) ve mekonyum (yenidoğanın ilk dışkısı).