Seçici Dikkat Eksikliği
Selective İnattention
Tanım
Bireyin anksiyete, tehdit veya içsel çatışma yaratan belirli fiziksel ya da duygusal uyaranları bilinçdışı olarak görmezden gelmesi veya algısal savunma mekanizmasıyla bastırması.
Örnek Vaka / Uygulama
Partnerinin uzun süredir devam eden duygusal soğukluğunu ve ayrılık sinyallerini sürekli göz ardı eden, bu konudaki en net kanıtları bile 'günlük yorgunluk' olarak rasyonalize eden bir bireyin durumu seçici dikkatsizliğin klinik bir tezahürüdür.
Derin Analiz
Harry Stack Sullivan'ın interpersonel psikiyatri teorisinde temellendirdiği bu kavram, ego savunma mekanizmalarının algı düzeyindeki erken evrelerinden biridir. Birey, psikolojik bütünlüğünü vehomeostazisini tehdit eden bir uyaranla karşılaştığında, bilişsel sistem bu bilgiyi işleme almayı reddeder veya filtreler. Nörobiyolojik düzeyde, prefrontal korteksin duyusal girdi yönetimini anksiyeteyi düşürmek amacıyla limbik sistem baskısıyla manipüle etmesi olarak okunabilir. Dikkat, potansiyel olarak acı verici gerçeğe odaklanmaktan kaçınarak bireyi anlık bir regülasyona kavuşturur ancak uzun vadede farkındalığı ve adaptif problem çözme kapasitesini sınırlar.
Etimoloji
Latince 'selectus' [seçilmiş, özenle ayrılmış] ve 'in-' [olumsuzluk öneki] + 'attentio' [dikkat etme, yönelme] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Seçici dikkat (selective attention) ile sıklıkla karıştırılır; seçici dikkat bilişsel kaynakların belirli bir göreve bilinçli olarak odaklanmasını sağlarken, seçici dikkat eksikliği (selective inattention) anksiyeteden korunmak amacıyla uyaranın bilinçdışı olarak filtrelenmesini veya reddedilmesini ifade eder.
Keşfetmeye Devam Edin
Algısal Savunma
Algısal Savunma
Perceptual Defense
Bireyin kaygı uyandıran veya tehdit edici uyaranları bilinçdışı bir mekanizmayla çarpıtarak veya yanlış algılayarak psikolojik konforunu koruma süreci.
İncele
Dissosiyasyon
Dissosiyasyon
Dissociation
Bireyin bilinç, hafıza, kimlik veya çevre algısının olağan entegrasyonundan koparak bağımsızlaşmasıyla karakterize olan bir savunma mekanizması ve bilişsel süreç.
İncele
Bilişsel Çelişki
Bilişsel Çelişki
Cognitive Dissonance
Bilişsel sistemdeki iki veya daha fazla inanç, tutum veya davranış arasında tutarsızlık olduğunda ortaya çıkan ve bireyde güçlü bir motivasyonel gerilim yaratan hoş olmayan psikolojik durum.
İncele