Seçici Öğrenme
Selective Learning
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında, deneysel bir hayvana aynı anda hem yanıp sönen bir ışık hem de hafif bir ses verildikten sonra sadece ışık ile şok eşleştirildiğinde, hayvanın sadece ışık uyaranına karşı korku tepkisi geliştirmesi ve sesi domine etmesi seçici öğrenmenin klasik bir tezahürüdür.
Derin Analiz
Seçici öğrenme, bilişsel psikoloji ve davranış bilimi literatüründe, organizmanın çevredeki yoğun uyaran bombardımanı karşısında bilişsel kaynaklarını optimize etme mekanizması olarak incelenir. Biyolojik hazırlık (biological preparedness), geçmiş deneyimler ve uyaranın dikkat çekiciliği (salience), hangi uyaranın veya tepkinin seçileceğini belirleyen kritik etkenlerdir. Klasik ve edimsel koşullanma süreçlerinde gölgelenme (overshadowing) veya Kamin etkisi gibi olgularla doğrudan ilişkilidir; burada dikkat mekanizmaları ve önceliklendirme bilişsel süzgeç görevi görerek öğrenmenin yönünü tayin eder.
Etimoloji
Latince 'selectus' (seçilmiş, özenle ayrılmış, 'seligere' fiilinden) ve Eski İngilizce 'leornian' (çalışmak, edinmek, bilgi sahibi olmak) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Seçici dikkat (selective attention) ile sıklıkla karıştırılır; seçici dikkat anlık algısal filtrelemeyi ifade ederken, seçici öğrenme bu filtrelenmiş veriler üzerinden kalıcı davranışsal veya bilişsel değişikliklerin edinilmesini kapsar.
Keşfetmeye Devam Edin
Gölgeleme
Gölgeleme
Overshadowing / Shadowing
🔹 1. (overshadowing): Klasik koşullama sürecinde, iki koşullu uyarıcının eş zamanlı olarak sunulduğu durumlarda, daha baskın veya güçlü olan uyarıcının zayıf olanın öğrenilmesini engellemesi veya zayıflatması. 🔹 2. (shadowing): Bilişsel testlerde katılımcının, kulaklıktan verilen bir mesajı arka plandaki diğer seslere rağmen kelimesi kelimesine ve eş zamanlı olarak yüksek sesle tekrarlaması görevidir.
İncele
Seçici Dikkat
Seçici Dikkat
Selective Attention
Çevredeki zengin ve rekabetçi uyarıcı dizgesi arasından hedefe yönelik olanların filtrelenerek öne çıkarılması, iradesiz veya çevresel uyarıcıların ise bastırılması yetisidir.
İncele