Kamin Etkisi
Kamin Effect
Tanım
Önceden gerçekleşen öğrenmenin, yeni bir uyarıcının koşullanmasını kısıtlaması veya engellemesi olgusudur.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir köpeğe önce zil sesi ile yiyecek verilir ve köpek zille yiyeceği ilişkilendirir. Daha sonra zil sesinin yanına aynı anda bir lamba ışığı eklenerek deney tekrarlanır. Kamin etkisi nedeniyle köpek, ışık tek başına verildiğinde yiyecek beklentisi içine girmez; çünkü zil sesi zaten öğrenmeyi bloke etmiştir ve zihin yeni uyarıcıyı (ışığı) gereksiz bir arka plan gürültüsü olarak ele alır.
Derin Analiz
Klasik koşullanma süreçlerinde, bir organizmanın halihazırda anlam yüklediği ve birincil uyarıcıyla eşleştirdiği bir uyarıcı (örneğin ışık), sonradan eklenen ikinci bir uyarıcının (örneğin ses) öğrenme sürecine dahil olmasını bloke eder. Leon J. Kamin tarafından keşfedilen bu mekanizma, bilişsel süreçlerin ve dikkatin seçiciliğinin hayvan ve insan öğrenmesindeki rolünü ortaya koyar. Organizma, mevcut bilginin hedefe ulaşmakta yeterli olduğunu saptadığında, çevredeki yeni uyarıcılara karşı nörolojik bir ketleme mekanizması işletir; böylece bilişsel kaynaklar ekonomik kullanılır ve gereksiz veri yüklemesi önlenir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Sönme (Extinction) ve Alışma (Habituation) ile karıştırılır. Sönme, var olan bir koşullu tepkinin zamanla zayıflamasıdır; Kamin etkisi ise hiç var olmamış yeni bir uyarıcı bağının ilk etapta kurulamaması veya bastırılmasıdır.