Sınırlı Ehliyet
Limited Competency
Tanım
Bir bireyin bazı hukuki ve yaşamsal aktiviteleri yönetme kapasitesine sahipken, diğerleri için desteğe ihtiyaç duyduğuna mahkeme tarafından karar verilmesi durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
72 yaşındaki erken evre frontotemporal demans tanısı almış bir birey, günlük rutinlerini sürdürebilmekte ve oy kullanma tercihini bilinçli şekilde yapabilmektedir; ancak soyut finansal riskleri değerlendirme kapasitesi azaldığı için büyük gayrimenkul satışlarında onay verme yetkisi mahkeme kararıyla sınırlandırılmış ve yanına sınırlı bir vasi atanmıştır.
Derin Analiz
Sınırlı ehliyet, adli psikoloji ve hukuk psikolojisinin kesişim kümesinde yer alan, bireyin özerkliği ile korunması gereken hukuki hakları arasındaki hassas dengeyi temsil eder. Bilişsel gerileme, nöropsikolojik bozukluklar, hafif düzeyde zihinsel yetersizlikler veya geçici psikiyatrik durumlar, kişinin bazı alanlarda (örneğin mali sözleşmeler imzalama veya karmaşık tıbbi onaylar verme) karar verme kapasitesini kısıtlayabilirken, diğer alanlarda (oy kullanma veya evlenme gibi temel medeni haklar) tam karar verme yeterliliğini korumasına olanak tanır. Klinisyenin rolü, bu kapasiteyi nöropsikolojik test bataryaları ve yapılandırılmış klinik görüşmelerle nesnel olarak değerlendirerek mahkemeye bilirkişi raporu sunmaktır.
Etimoloji
Karıştırmayın
Tam ehliyetsizlik (bireyin tüm hukuki işlemler için tam bağımsız vasi desteğine ihtiyaç duyduğu durum) ile sıklıkla karıştırılır; sınırlı ehliyette ise kapasitenin sadece spesifik alanlarda kısıtlandığı unutulmamalıdır.