Sonsal
A Posteriori
Tanım
Gözlemlere, ampirik verilere ve somut olgulara dayanılarak türetilen akıl yürütme ve bilgi edinme biçimi.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir klinik psikoloğun, bir danışanın çocukluk travmaları hakkında önceden bir varsayımda bulunmak yerine, seanslar boyunca gözlemlediği davranış kalıpları, duygusal tepkiler ve test sonuçları üzerinden klinik bir sonuca varması sonsal akıl yürütmedir.
Derin Analiz
Epistemoloji, bilişsel bilimler ve metodolojide sonsal (a posteriori) bilgi, doğruluk değeri veya geçerliliği yalnızca ampirik kanıtlar, deney ve duyu algıları yoluyla test edilebilen süreçleri nitelendirir. Önsel (a priori) kavramların aksine, zihnin saf mantıksal türetimlerine değil, dış dünyadan elde edilen verilerin tümevarımsal analizine dayanır. Bilişsel psikolojide insan zihninin çevresel uyarıcılardan nasıl öğrenim çıkardığını, istatistikte ise veriye dayalı hipotez testlerini (örneğin gözlenen veriden parametre tahmin etmeyi) karakterize eden temel bir epistemik temel oluşturur.
Etimoloji
Latince "a" (den, dan) + "posterius" (sonraki, daha sonra gelen) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; kelime anlamı olarak "sonradan olandan" veya "sonrakinden" köken alır.
Karıştırmayın
Önsel (a priori) ile karıştırılır; önsel deneyimden bağımsız olarak mantıksal zorunlulukla bilinirken, sonsal (a posteriori) mutlaka ampirik gözlem ve deneyim gerektirir.