Sonuç Beklentileri
Outcome Expectancies
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Sigarayı bırakmaya çalışan bir danışanın, 'Eğer sigarayı bırakırsam anksiyetem artar ve sosyal ortamlarda rahat edemem' şeklindeki olumsuz sonuç beklentisi, davranış değişikliğini motive eden en büyük engellerden biridir. Klinik müdahalede bu bilişsel inançlar yeniden yapılandırılır.
Derin Analiz
Sosyal Bilişsel Teori'nin temel yapı taşlarından biri olan sonuç beklentileri, bireyin eylemleri ile bu eylemlerin çevresel veya içsel sonuçları arasındaki nedensel bağı kuran öznel olasılık tahminleridir. Albert Bandura'nın çerçevesinde, bu beklentiler öz-yeterlilik (self-efficacy) algısıyla dinamik bir etkileşim içindedir; kişi bir davranışı yapabileceğine inansa bile, o davranışın istenen ödülü getireceğine veya cezadan kaçındıracağına inanmıyorsa harekete geçmez. Bu süreçler prefrontal korteksteki değerleme devreleri ve limbik sistemin ödül beklentisi mekanizmaları üzerinden işlev görür.
Etimoloji
Latince 'exspectare' (beklemek, gözlemek) ve 'ex-out' (dışarı) + 'ducere' (çıkarmak/yöneltmek) köklerinden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Öz-yeterlilik (self-efficacy) ile sıklıkla karıştırılır. Öz-yeterlilik 'bu davranışı yapabilir miyim?' sorusuna yanıt verirken, sonuç beklentisi 'bu davranışı yaparsam sonuç ne olur?' sorusunu merkeze alır.
Keşfetmeye Devam Edin
Sosyal Bilişsel Teori
Sosyal Bilişsel Teori
Social-cognitive Theory
Bireylerin öğrenme süreçlerini pasif birer çevresel uyarıcı alıcısı olmaktan çıkarıp, bilişsel süreçler, davranışlar ve çevresel faktörler arasındaki karşılıklı belirleyicilik ilkesiyle ele alan kapsamlı psikolojik yaklaşım.
İncele
Pekiştirme
Pekiştirme
Reinforcement
Edimsel koşullamada bir davranışın sıklığını veya ortaya çıkma olasılığını artıran bağımlı ilişki, süreç ve uygulama.
İncele
Bilişsel Yeniden Yapılandırma
Bilişsel Yeniden Yapılandırma
Cognitive Restructuring
Bireylerin işlevselliği bozan otomatik düşüncelerini ve bilişsel çarpıtmalarını fark edip bunları daha adaptif ve gerçekçi alternatifleriyle değiştirmesini amaçlayan psikoterapötik müdahale.
İncele