Sosyal İlişkiler Modeli
Social Relations Model
Tanım
Kişilerarası algı ve davranışları; bireyin kendi eğilimlerini, etkileşimde bulunduğu partnerin özelliklerini ve ikiliye özgü dinamikleri ayrıştırmak için kullanılan çok katmanlı analitik bir çerçeve.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir grup yeni çalışanın bir aylık oryantasyon sürecinde birbirlerinin liderlik potansiyelini değerlendirdiği bir round-robin çalışması düşünün. Model sayesinde, Ahmet'in genel olarak herkese yüksek puanlar verme eğilimi (aktör etkisi), Mehmet'in herkesten yüksek liderlik puanı alma cazibesi (partner etkisi) ve Ahmet ile Mehmet'in birbirleriyle olan geçmiş deneyimlerinden kaynaklanan özel uyumları (ilişki etkisi) matematiksel olarak birbirinden ayrı biçimde hesaplanabilir.
Derin Analiz
Sosyal İlişkiler Modeli (SRM), özellikle David Kenny ve meslektaşları tarafından şekillendirilen, dyadik (ikili) verilerin analizinde kullanılan sofistike bir varyans analizi yaklaşımıdır. Geleneksel istatistiksel yöntemler gözlemci ile hedef arasındaki bağımsızlığı varsayar ancak sosyal gerçeklikte algılar karşılıklıdır. SRM; veriyi aktör etkisi (actor effect), partner etkisi (partner effect) ve ilişki etkisi (relationship effect) olmak üzere üç temel bileşene böler. Aktör etkisi, bireyin genel olarak başkalarını nasıl algıladığı veya nasıl davrandığıdır; partner etkisi, hedef kişinin diğerlerinden aldığı ortak tepkilerin ortalamasıdır; ilişki etkisi ise yalnızca o iki bireyin etkileşimine özgü benzersiz varyansı temsil eder. Bu yapı, round-robin (herkesin herkesle eşleştiği) araştırma tasarımlarında algısal doğruluk ve stereotiplerin çözümlenmesinde kritik bir metodolojik üstünlük sağlar.
Etimoloji
Latince 'socialis' (topluma veya ortak yaşama ait) + 'relatio' (bağlantı, ilişki) kelimelerinin bileşimi ile David Kenny tarafından kişilerarası algı dinamiklerini incelemek üzere geliştirilen istatistiksel ve kuramsal çerçeve.
Karıştırmayın
Aktör-Gözlemci Yanlılığı (Actor-Observer Bias) ve Temel Atıfta Bulunma Hatası ile karıştırılabilir. Oysa bu bilişsel hatalar tek yönlü atıflarla ilgilidir; Sosyal İlişkiler Modeli ise karşılıklı etkileşim ağlarındaki varyansı istatistiki olarak ayrıştıran metodolojik bir çerçevedir.
Keşfetmeye Devam Edin
Grup Davranışı
Grup Davranışı
Group Behavior
Bir grubun bütün olarak ya da bireylerin bir grup içindeyken sergiledikleri, genellikle bireysel durumlarından farklılık gösteren eylemler bütünüdür.
İncele
Mezhep
Mezhep
Sect
Daha büyük bir inanç, siyaset veya felsefe sisteminden ayrılarak kendine özgü doktrin, inanç ve ritüelleri benimseyen alt grup veya muhalif kol.
İncele
Karizmatik Otorite
Karizmatik Otorite
Charismatic Authority
Liderin kurumsal veya geleneksel kurallara değil, takipçileri üzerinde kurduğu olağanüstü kişisel çekiciliğe, kahramanlık mitine ve inanç sistemine dayanan otorite biçimidir.
İncele
Sosyal Etkileşim
Sosyal Etkileşim
Social İnteraction
İki veya daha fazla birey arasında karşılıklı uyarım ve tepki alışverişini içeren, iş birliği, rekabet, statü ve grup dinamiklerini şekillendiren temel davranışsal süreç.
İncele