Spektrum Dışı Ton
Extraspectral Hue
Tanım
Tek bir dalga boyuna karşılık gelmeyen, aksine birden fazla ışık dalga boyunun karışımıyla algılanan ve bu nedenle görünür ışık tayfında yer almayan renk tonudur.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında bir spektrometre kullanılarak farklı dalga boylarındaki kırmızı ve mavi ışıklar aynı noktaya yansıtıldığında, cihaz tek bir dalga boyu ölçmez; ancak insan denek mor rengi algılar. Benzer şekilde, laboratuvar ekranındaki tüm RGB (kırmızı, yeşil, mavi) pikselleri tam güçle açıldığında gözün retina tabakasına çarpan fotonlar karışımı beyaz rengi, yani spektrum dışı bir tonu oluşturur.
Derin Analiz
Görsel algı ve psikofizik bağlamında, insan gözü elektromanyetik spektrumdaki tekil dalga boylarını (örneğin 400 nm ila 700 nm arası) saf renkler olarak deneyimler. Ancak spektrum dışı tonlar, fotoreseptörlerin (konik hücrelerin) eşzamanlı ve farklı oranlarda uyarılmasının bir sonucudur. Mor (morötesine kaçmayan, kırmızı ve mavi uçların karışımı) veya beyaz (tüm görünür dalga boylarının tam spektrumlu kombinasyonu) gibi örnekler, fiziksel olarak spektrumda bir konuma sahip olmamalarına rağmen, merkezi sinir sisteminin dalga boyu karışımlarını yorumlama biçimi sayesinde zihinsel olarak üretilir. Bu durum, renk algısının basit bir dalga boyu ölçümünden ziyade kortikal bir işleme süreci olduğunu gösterir.
Etimoloji
Latince 'extra' [dışında, haricinde] ve 'spectrum' [görüntü, tayf] sözcüklerinin birleşimi ile İngilizce 'hue' [renk tonu] teriminin türetilmesiyle oluşmuştur.
Karıştırmayın
Spektral renk (gökkuşağında tek bir dalga boyu olarak bulunan renkler) ile karıştırılır; temel fark, spektral renklerin tek bir dalga boyuna sahip olması, spektrum dışı tonların ise birden fazla dalga boyunun kombinasyonunu gerektirmesidir.